2DR in de richtlijnen van de EACS van 2019
Het is nu, voor de eerste keer, officieel: 2 = 3. De EACS, een veeleisende wetenschappelijke vereniging, raadt in haar nieuwe richtlijnen de combinatie dolutegravir + lamivudine (3TC) aan als eerstelijnstherapie bij patiënten die nog niet worden behandeld, en raadt ook aan patiënten bij wie de virale belasting onmeetbaar laag is met een drievoudige combinatietherapie, over te schakelen op de combinatie dolutegravir + lamivudine.
De nieuwe richtlijnen die de EACS wereldkundig heeft gemaakt op het congres in Basel, tellen zomaar eventjes bijna 300 pagina's. Daarom gaan we ons noodgedwongen beperken tot de richtlijnen waar het meest over te doen is geweest: de antiretrovirale behandeling bij hiv-geïnfecteerde patiënten.
In de overgrote meerderheid van de Europese landen wordt meteen een behandeling gestart op het ogenblik dat de diagnose wordt gesteld. De richtlijnen gaan dan ook meer over welk schema nu het effectiefst is op virologisch vlak, het best wordt verdragen en vooral het minst resistentie opwekt. Concreet is dat een combinatie van 2 nucleosideanalogen (NRTI's) en een niet-gebooste integraseremmer eenmaal per dag met een hoge genetische barrière tegen resistentie. In de praktijk betekent dat dolutegravir en bictegravir. Ook wordt raltegravir een- of tweemaal per dag vermeld.
Als nucleosideanalogen, de backbone van de behandeling, raden de richtlijnen aan: abacavir/lamivudine, TAF of TAD + emtricitabine of, indien geschikt, TDF + lamivudine.
De grote nieuwigheid in de richtlijnen is dat voor het eerst een 2DR wordt aanbevolen als eerstelijns antiretrovirale behandeling, meer bepaald de combinatie dolutegravir en lamivudine (die in België overigens vanaf 1/12/2019 zal worden terugbetaald in de vorm van een vastgedoseerde tablet). De richtlijnen van de EACS stellen dat de tweevoudige combinatietherapie enkel mag worden voorgeschreven bij patiënten met een virale belasting lager dan 500.000 kopieën/ml en meer dan 200 CD4-cellen/mm³ die geen drager zijn van het hepatitis B-virus.
Een 2DR met dolutegravir en lamivudine wordt ook aanbevolen om patiënten met een onmeetbaar lage virale belasting tijdens een drievoudige combinatietherapie over te schakelen op een lichtere antiretrovirale behandeling. De richtlijnen vermelden nog andere tweevoudige combinatietherapieën zoals darunavir (met boost) + lamivudine, atazanavir (met boost) + lamivudine en dolutegravir + rilpivirine.
Ref.: de nieuwe richtlijnen kunnen worden geraadpleegd en gedownload op de officiële website van de EACS.