Hiv en steatose/NASH: prevalentie en impact van antiretrovirale middelen
Het aantal gevallen van leververvetting, de eerste stap naar NASH, stijgt wereldwijd exponentieel.Hiv-geïnfecteerde patiënten blijven er niet van gespaard. Dat is toe te schrijven aan de vele al bekende metabole risicofactoren, de chronische ontsteking als gevolg van de hiv-infectie en het effect van de behandeling. Een groep uit Rome heeft de prevalentie van leververvetting onderzocht in een groepje van 60 patiënten en heeft de differentiële impact van antiretrovirale middelen en vooral van de nieuwe tweevoudige combinatietherapie van dolutegravir en lamivudine geanalyseerd.
Nieuwe problemen op komst
De Franse ECHAM-studie werd gezamenlijk door het INSERM en het Agence Nationale de Recherche sur le SIDA (ANRS) uitgevoerd in 7 centra in 3 landen, namelijk België, Duitsland en Frankrijk, om een beter inzicht te krijgen in het probleem van leververvetting en NASH bij hiv-geïnfecteerde patiënten. In die studie vertoonde 64% van de hiv-geïnfecteerde patiënten een wisselende mate van leververvetting. De steatose hing vaak samen met een bestaande of vroegere lipodystrofie en/of een metabool syndroom en verhoogde leverenzymen. Alle patiënten met een metabool syndroom én verhoogde transaminasen hadden een vetlever; 22% vertoonde al fibrose en 12% cirrose.
Positieve invloed van 2DR's op steatose/NASH
Op het congres in Basel hebben vorsers uit Rome een poster gepresenteerd van een studie uitgevoerd bij 60 hiv-geïnfecteerde patiënten bij wie ze een echografie hadden uitgevoerd om de prevalentie van steatose/NASH en de invloed van antiretrovirale middelen te evalueren.
75% van de patiënten was van het mannelijke geslacht. De gemiddelde leeftijd was 50 jaar. De diagnose van hiv-infectie was gemiddeld 13 jaar eerder gesteld en ze werden sinds gemiddeld 11 jaar behandeld met antiretrovirale middelen.
Bij echografie vertoonde 23,3% een lichte steatose, 20% een matige en 5% een ernstige. Bijna de helft van de patiënten van de studie vertoonde dus een wisselende mate van leververvetting. Je mag dan ook gerust stellen dat leververvetting frequent is bij hiv-geïnfecteerde patiënten die worden behandeld met antiretrovirale middelen. De cijfers die in deze kleine studie werden teruggevonden, liggen in de lijn van die van de ECHAM-studie. De studie heeft ook het effect van de behandeling onderzocht. Patiënten die een tweevoudige combinatietherapie met dolutegravir en 3TC kregen, bleken minder leververvetting te vertonen. Dat wijst erop dat dat 2DR een veiliger metabool profiel heeft. Interessante resultaten, een signaal, dat weliswaar bemoedigend is, maar dat toch verder moet worden geëxploreerd.
Ref.: Moschese D. et al. PE9/21, EACS 2019, Basel.