Opiaatsubstitutietherapie verlaagt risico op rebound virus bij vrouwen
Volgens een Canadese studie, die werd gepresenteerd op het congres van de IAS in 2019 in Mexico, verhoogt een opiaatsubstitutietherapie met bijv. methadon de waarschijnlijkheid van een onmeetbaar lage virale belasting bij vrouwen die drugs spuiten. Waarschijnlijk is dat te danken aan een betere therapietrouw ten aanzien van de antiretrovirale middelen.
Dubbele straf voor seropositieve vrouwen
Onze Canadese collega's hebben de impact van een opiaatsubstitutietherapie op het risico op rebound van het virus onderzocht bij 185 vrouwen die drugs spoten, tijdens een follow-up van 11 jaar. Dat ze hun onderzoek enkel bij vrouwen hebben uitgevoerd, was geen toeval of om reacties van de #metoo-beweging te vermijden, maar had te maken met het feit dat meerdere studies hebben aangetoond dat hiv-geïnfecteerde vrouwen die drugs spuiten, de antiretrovirale behandeling minder goed naleven dan mannen en er dan ook minder goed in zullen slagen om de virale belasting onmeetbaar laag te houden. Meerdere factoren correleren met een rebound van het virus, vooral een chronische, vaak ernstige depressie, andere geestelijke gezondheidsproblemen, geweld tussen partners en stigmatisering van sekswerkers.
Halvering van het risico op virale rebound
Alle vrouwen in de studie werden behandeld met antiretrovirale middelen en hadden een onmeetbaar lage virale belasting bij inclusie in de studie. Tijdens de follow-up van elf jaar heeft 34% echter minstens één keer een rebound van het virus vertoond (virale belasting > 1.000 kopieën/ml). Bij 66% van die vrouwen ging het om een eenmalige rebound, bij 25% om twee episoden van rebound en bij 8% om drie. Een belangrijke vaststelling is ook dat de rebound van het virus later optrad en dat de virale belasting vaker onmeetbaar laag bleef bij vrouwen die regelmatig een substitutietherapie innamen, dan bij vrouwen die er geen innamen.
Bijna 65% van de vrouwen die een opiaatsubstitutietherapie kregen, heeft geen virale rebound vertoond tegen 55% van de vrouwen zonder opiaatsubstitutietherapie. Na correctie voor tal van vertekenende factoren zoals het ras, de etnische herkomst, de seksuele geaardheid, het opleidingsniveau, de tewerkstelling, roaming, gevangenisstraf, prostitutie, i.v. gebruik van drugs, overdoseringen, overmatig alcoholgebruik, seksueel misbruik, geweld, de initiële virale belasting en het aantal CD4-cellen was regelmatige inname van de opiaatsubstitutietherapie tijdens de laatste zes maanden de enige factor die beschermde tegen een rebound van het virus. Daardoor daalde het risico op een virale rebound met meer dan 50%.
Na correctie voor de therapietrouw verminderde het effect van de opiaatsubstitutietherapie. Dat wijst er dus op dat zo'n behandeling het risico op rebound mogelijk verlaagt dankzij een betere therapietrouw.
Conclusie van de studie: start zo snel mogelijk een opiaatsubstitutietherapie en volg die vrouwen omdat het percentage onderdrukking van het virus dan stijgt. Een gespecialiseerde aanpak van die verslaving in hiv-referentiecentra is dus belangrijk om de therapietrouw te verhogen.
Ref.: Adams J. et al. TUPDD0105, IAS 2019, Mexico City.