Rol van T-lymfocyten bij coeliakie
Deze studie wil een antwoord geven op een vraag die al lang wordt gesteld. Ze toont aan dat glutenspecifieke CD4+ T-lymfocyten veel eerder worden geheractiveerd dan wat we tot nog toe dachten (binnen 2-4 uur na inname van gluten). Dat wijst erop dat die cellen een belangrijke rol spelen bij de pathogenese van de maag-darmsymptomen bij patiënten met coeliakie.
We hebben altijd gedacht dat de door T-lymfocyten gemedieerde reacties niet zo belangrijk zijn omdat we ervan overtuigd waren dat die pas werden geactiveerd 24-48 uur na de blootstelling aan gluten. Maar blijkbaar hadden we het bij het verkeerde eind te oordelen naar de resultaten van een studie die werd uitgevoerd bij 82 patiënten. 54 van de 82 patiënten kregen een injectie van synthetische glutenpeptiden, namelijk de aminozuursequenties die worden teruggevonden in tarwe, gliadine en gerst, en 28 patiënten kregen een placebo (controlegroep).
Bij analyse van plasmastalen bleken de concentraties van een vijftiental cytokines (vooral IL-2 en IL-8) na 2 uur verhoogd te zijn (wat wijst op een activering van T-lymfocyten) bij de patiënten die de peptiden hadden gekregen.
De patiënten begonnen ook spijsverteringssymptomen te krijgen en werden almaar misselijker toen de cytokinespiegels stegen. De vorsers hebben soortgelijke bevindingen gedaan in een dubbelblinde studie bij patiënten die een glas water met appelsien- of citroensmaak vermengd met tarwemeel of witte rijst zonder gluten kregen.
Die gegevens wijzen erop dat T-cellen een belangrijke rol spelen en zouden volgens de vorsers ook kunnen bijdragen tot de ontwikkeling van betere diagnostische tests voor coeliakie.
Naar G Goel et al. Sci Adv. 2019 Aug 7; 5(8): eaaw7756. https://advances.sciencemag.org/content/5/8/eaaw7756