Vroege behandeling met antibiotica en coeliakie
Naast genetische factoren en gluten in de voeding speelt ook de intestinale microbiota een rol bij de pathogenese van coeliakie. De samenstelling van de intestinale microbiota wordt sterk beïnvloed door systemische toediening van antibiotica, vooral in het begin van het leven.
Daarom hebben Noorse en Deense vorsers het verband onderzocht tussen systemische blootstelling aan antibiotica tijdens het eerste levensjaar en het risico op coeliakie. Voor hun cohortonderzoek zijn ze uitgegaan van de gegevens van nationale observationele registers.
Die registers omvatten alle kinderen die in Denemarken werden geboren tussen 1995 en 2012, met een follow-up tot 8 mei 2015 (leeftijd op het einde van de follow-up 2,3 tot 20,3 jaar) en alle kinderen die in Noorwegen werden geboren tussen 2004 en 2012, met een follow-up tot 31 december 2013 (leeftijd op het einde van de follow-up 1 tot 10 jaar).
In het totaal ging het om 1,7 miljoen kinderen. Bij 3.346 kinderen was een diagnose gesteld van coeliakie. Systemische blootstelling aan antibiotica tijdens het eerste levensjaar correleerde met het risico op coeliakie (odds ratio 1,26; 95% BI 1,16-1,36).
Die correlatie hing af van de dosis. Bij elke extra blootstelling steeg de waarschijnlijkheid van een diagnose van coeliakie met 8% (95% BI 5-11). De correlatie was niet sterker of zwakker met een bepaald antibioticum of bij toediening van antibiotica op een bepaalde leeftijd.
Na correctie voor ziekenhuisopnames wegens een infectie tijdens het eerste levensjaar bleef de correlatie overeind. Na correctie voor het aantal infecties zoals aangegeven door de moeder, was de correlatie iets minder sterk (odds ratio 1,18; 95% BI 0,98-1,39).
Een correlatie betekent daarom nog niet dat er een oorzakelijk verband is. De resultaten wijzen er echter toch sterk op dat vroege systemische blootstelling van kinderen aan antibiotica een risicofactor voor coeliakie zou kunnen zijn.
S Dydensborg Sander et al. Gastroenterology. 2019; 156): 2217-29. https://www.gastrojournal.org/article/S0016-5085(19)32507-7/fulltext