Welke besparingen met de generische geneesmiddelen?
Vanaf 2019 zullen generieken te verkrijgen zijn van antiretrovirale middelen waarvan het patent verlopen is. Public Health England, het uitvoerende agentschap van de Minister voor volksgezondheid en sociale zaken van het Verenigd Koninkrijk, heeft geraamd hoeveel het VK zou kunnen besparen als alle Britse hiv-geïnfecteerde patiënten die worden behandeld met antiretrovirale middelen (85.000), meteen zouden overschakelen op generische geneesmiddelen zodra die ter beschikking worden gesteld. Resultaat: een besparing van bijna 7 miljard pond sterling tijdens de komende 15 jaar.
Een stevige, realistische studie
Voor we gaan verdwalen in het doolhof van cijfers van deze studie, gaan we eerst in op de uitgangshypothesen, die borg staan voor een stevige, ernstige en realistische evaluatie. De auteurs gaan ervan uit dat alle patiënten zouden worden behandeld volgens het in 2016 bestaande voorschrijfmodel. De gegevens werden verzameld via de informaticadienst ad hoc, die anonieme gegevens verzamelt over de behandelingsschema's die worden voorgeschreven aan de hiv-geïnfecteerde patiënten die worden verzorgd in de referentiecentra, ziekenhuisdiensten en klinieken die gespecialiseerd zijn in de behandeling en de follow-up van de ongeveer 85.000 hiv-geïnfecteerde patiënten in het Verenigd Koninkrijk.
De gegevens over de kosten van de behandeling zijn afkomstig van het British National Formulary (BNF), dat de prijzen geeft die zijn overeengekomen met de NHS. Maar opgelet, de plaatselijke prijzen kunnen verschillen naargelang van de contracten die de ziekenhuizen hebben afgesloten met de farmaceutische firma's. Bij gebruik van de gegevens van het BNF zal de prijs van de oorspronkelijke geneesmiddelen dus wat worden overschat. De kosten van generische geneesmiddelen zijn nog niet bekend, maar werden geraamd op 10% tot 50% van de prijs van de oorspronkelijke geneesmiddelen. De levensverwachting van behandelde hiv-geïnfecteerde patiënten werd geraamd op 78 jaar (raming van 2016).
Generische geneesmiddelen en antiretrovirale behandeling
De auteurs hebben eerst de economische impact berekend van overschakeling van de behandelde hiv-geïnfecteerde patiënten op generische geneesmiddelen zodra die in de Britse handel te verkrijgen zijn. Rekening houdend met de inflatie worden de kosten van een levenslange behandeling nu geraamd op £ 200.000 tot 400.000. In de veronderstelling dat meteen zal worden overgeschakeld op generische middelen, zullen de kosten van een levenslange behandeling per patiënt dalen tot £ 73.300 als het generische middel maar 10% van het originele kost, en tot £ 125.100 als het generische middel de helft van het originele kost. In die omstandigheden zullen de kosten van een levenslange behandeling dalen met 40-69%.
Als alle artsen verder de originele geneesmiddelen zouden blijven voorschrijven nadat het patent vervallen is, zouden de kosten voor behandeling van de 85.000 hiv-geïnfecteerde patiënten voor de periode 2018 tot 2033 in totaal 10,5 miljard £ bedragen. Als slechts 50% van de patiënten zou overschakelen op generische geneesmiddelen, zouden de kosten tijdens die 15 jaar maar 7,2 miljard £ bedragen. En het ideale scenario tot slot, als alle patiënten meteen zouden overschakelen op generische geneesmiddelen en als die maar 10% van prijs van de originele middelen zouden kosten, zouden de totale kosten voor behandeling tijdens de komende 15 jaar nog maar 3,6 miljard £ bedragen, dus een besparing van bijna 7 miljard £ in 15 jaar.
Generische geneesmiddelen en PrEP
Het tweede scenario betreft pre-expositieprofylaxe (PrEP). Als 50.000 mensen PrEP zouden gebruiken, zou dat 21,6 miljoen £ per jaar kosten als de prijs van generische geneesmiddelen 10% van de prijs van de originele geneesmiddelen zou bedragen. Daardoor zouden de kosten voor behandeling van hiv-infectie met 30 miljoen £ dalen over een periode van vijf jaar en met 124 miljoen £ over het hele leven, in de hypothese dat 1.000 hiv-infecties zouden kunnen worden voorkomen met PrEP.
Meteen op de trein van generische geneesmiddelen springen zodra die in het station aankomt
Op grond van het cijfermateriaal van hun studie raden de onderzoekers aan om meteen op de trein van generische geneesmiddelen te springen zodra die in het station aankomt, teneinde flinke besparingen te realiseren. De studie vertoont echter wel enkele beperkingen. De belangrijkste is het zeer lage percentage patiënten dat een behandeling met een integraseremmer zou krijgen (minder dan 10% van de behandelingen die in 2016 werden gestart, omvatte een integraseremmer). Het patent van integraseremmers loopt bovendien tot minstens 2027. De mogelijke besparingen zouden dus minder hoog kunnen uitvallen. De richtlijnen van de wetenschappelijke verenigingen raden immers een eerstelijnstherapie met een integraseremmer aan (en dat zal allicht ook zo zijn voor de komende tien jaar). Met een combinatie van een integraseremmer en minder dure generische producten kan je dat evenwel gedeeltelijk compenseren. Verder zijn er nog nieuwe tendensen zoals langwerkende injecteerbare vormen, vaste combinatiepreparaten en nieuwe geneesmiddelen, waarvan het patent zou lopen tot in 2033. De besparingen zullen dus weleens iets minder groot zijn.
Ref.: Ong KJ et al. HIV Medicine, online gepubliceerd voor de papieren versie op 29/04/2019.