Nieuw paradigma over transmissiewijze gonorroe
Volgens de conclusies van een Australische studie, die werd gepubliceerd in het tijdschrift Sexually Transmitted Infections, zou de orofarynx een belangrijke bron van transmissie van gonokokken zijn bij mannen die seks hebben met andere mannen (MSM).
Op zoek naar andere transmissiewijzen van gonokokken
De incidentie van gonorroe is de laatste jaren sterk gestegen bij MSM ondanks preventieve strategieën, die de nadruk leggen op het belang van systematisch gebruik van een condoom bij anale seks om transmissie te voorkomen. De symptomen van een gonokokkeninfectie van de urethra zijn een dik verlies uit de penis en een zeer branderig gevoel bij het plassen, de beruchte 'scheermesjes'.
De symptomen verschijnen snel na de infectie, zijn bijzonder hinderlijk en verplichten de patiënt snel op spreekuur te komen om de symptomen te verlichten. Dat verkort de tijd waarin hij besmettelijk is. Gezien het stijgende aantal gevallen van gonorroe hebben Australische vorsers een onderzoek verricht om na te gaan of de bacterie niet via een andere weg kan worden overgedragen, meer bepaald vanuit de orofarynx. Een gonokokkeninfectie van de keel veroorzaakt immers meestal geen symptomen.
De keel, een belangrijke bron van overdracht van gonokokken
De studie werd uitgevoerd bij 60 koppels van MSM in meerdere hiv-referentiecentra in Melbourne. Die mannen bleken vaak een gonokokkeninfectie van de keel en/of de aars te vertonen zonder urethra-infectie. De belangrijkste conclusie van de studie is dan ook de volgende: de partner van mannen met een gonokokkeninfectie van de keel zonder urethra-infectie, vertoonde ook vaak (23%) een gonokokkeninfectie van de keel en de partner van mannen met anale gonorroe vertoonde ook vaak een gonokokkeninfectie van de keel (34%). Op grond van die vaststelling stellen de vorsers dat de bacterie wordt overgedragen door kussen, orale seks, anulingus en gebruik van speeksel als glijmiddel bij anale seks.
Die gegevens stroken uiteraard niet echt met het klassieke paradigma van overdracht van gonokokken tussen mannen. Het paradigma stelt immers dat de overdracht hoofdzakelijk gebeurt van de urethra naar de keel en de aars of van de aars naar de urethra of de keel. Die gegevens treden veeleer een nieuw paradigma van overdracht van gonokokken bij: de keel speelt waarschijnlijk een centrale rol via het geïnfecteerde speeksel. Als die eerste observatie wordt bevestigd door grotere studies, zal dat zeker gevolgen hebben voor de volksgezondheid. De boodschap wordt dan om systematisch te zoeken naar een gonokokkeninfectie van de orofarynx bij MSM, ongeacht of ze al dan niet symptomen hebben.
Ref.: Cornelisse VJ et al. Sexually Transmitted Infections, online gepubliceerd voor de papieren versie op 17/04/2019.