Slokdarmkanker: mogelijke behandeling met virus plus radiotherapie
Slokdarmkanker wordt behandeld met chirurgie en chemo-radiotherapie. Een aantal patiënten komt echter niet in aanmerking voor die behandelingen (bejaarden, slechte algemene toestand, comorbiditeit).
Kankercellen brengen vaak telomerase sterk tot expressie. Telomerase speelt mee bij de vermenigvuldiging van cellen, ook van kankercellen. Japanse auteurs hebben daarom een genetisch gewijzigd virus (OBP-301) ontwikkeld, dat zich selectief vermenigvuldigt in cellen met een sterke telomerase-expressie, waardoor de geïnfecteerde cellen afsterven.
In een fase I-studie is OBP-301 effectief gebleken in monotherapie en was het niet gevaarlijk bij patiënten met een gevorderde vaste tumor.
In de met OBP-301 geïnfecteerde kankercellen werden afwijkingen vastgesteld van de signalisatiewegen die het DNA-herstel controleren. De onderzoekers vermoeden dan ook dat die cellen daardoor gevoeliger worden voor radiotherapie.
Op grond van al die gegevens werd een fase 1-studie op touw gezet, die het effect van een combinatie van het OBP-301-virus en radiotherapie heeft onderzocht bij 13 patiënten met een histologisch bewezen slokdarmkanker, die niet in aanmerking kwamen voor chirurgie of chemotherapie. Alle patiënten hebben drie endoscopische injecties van OBP-301 in de tumor gekregen (10 tot 1.000 miljard virale partikels per injectie). Die injecties werden toegediend tijdens gefractioneerde radiotherapie (60 Gy).
Bij 11 van de 13 patiënten werd een objectieve respons vastgesteld (bij acht patiënten zelfs een complete remissie). Bij geen enkele patiënt werden bij biopsie na de behandeling levensvatbare maligne cellen teruggevonden.
Er zijn bijwerkingen opgetreden: koorts, oesofagitis, reflux en longontsteking. Alle patiënten hebben een voorbijgaande lymfopenie ontwikkeld, die spontaan genas. Er is geen dosisbeperkende toxiciteit opgetreden.
Die resultaten zien er bijzonder goed uit. Uiteraard is verder onderzoek vereist, maar de combinatie van het OBP-301-virus en radiotherapie zou weleens een interessante therapeutische optie kunnen worden bij patiënten die niet in aanmerking komen voor de klassieke opties.
Naar de mededeling van T Fujiwara et al. AACR 2019 CT185.