Nieuwe kijk op zwangerschapsdiabetes
Van de vrouwen met zwangerschapsdiabetes zal binnen tien jaar na de bevalling 20% tot 70% type 2-diabetes krijgen, maar er is meer dan dat.
Verschillende onderzoeken wijzen immers op een hoger cardiovasculair risico. De vraag rijst dan: "Stijgt het cardiovasculaire risico bij alle vrouwen met zwangerschapsdiabetes of enkel bij de vrouwen die later type 2-diabetes ontwikkelen?"
De auteurs hebben een meta-analyse uitgevoerd van negen observationele studies die het verband tussen het cardiovasculaire risico en zwangerschapsdiabetes hebben onderzocht en die tussen 1950 en 2018 werden gepubliceerd (1 casus-controleonderzoek, 8 cohortonderzoeken). In het totaal ging het om bijna 5,4 miljoen vrouwen en 101.424 cardiovasculaire accidenten tijdens een gemiddelde follow-up van 1 tot 25 jaar naargelang van de studie. Van de vrouwen die een eerste cardiovasculair accident hebben ontwikkeld, hadden er 8.003 een voorgeschiedenis van zwangerschapsdiabetes en 93.421 niet.
Het latere risico op cardiovasculaire accidenten was tweemaal hoger bij de vrouwen met zwangerschapsdiabetes dan bij de vrouwen zonder zwangerschapsdiabetes (relatief risico 1,98; 95% BI 1,57-2,50). Zwangerschapsdiabetes correleerde significant met een hoger risico op cardiovasculaire accidenten (relatief risico 1,56; 95% BI 1,04-2,32) bij analyse van de vrouwen die later type 2-diabetes hebben gekregen.
In alle studies op één na (maar die studie was zeer heterogeen) correleerde zwangerschapsdiabetes met een hoger cardiovasculair risico en dat vanaf de eerste tien jaar na de bevalling. Na correctie voor de klinische kenmerken bleef de correlatie met latere cardiovasculaire accidenten overeind. Bij metaregressieanalyse veranderde het risico niet bij de patiënten die later type 2-diabetes hebben ontwikkeld.
Het hogere cardiovasculaire risico kon dus niet worden toegeschreven aan type 2-diabetes, maar misschien wel aan andere risicofactoren zoals verhoogde ontstekingsparameters, een lage HDL-cholesterolconcentratie en een hoge LDL-cholesterolconcentratie (gemeten drie maanden na de bevalling), wat dus wees op een ongunstig metabool profiel op lange termijn.
Dat alles wijst er dus op dat vrouwen die ooit zwangerschapsdiabetes hebben gehad, een hoger cardiovasculair risico lopen, ook als ze later geen type 2-diabetes krijgen. Het ziet er dus naar uit dat ze een chronische metabole stoornis vertonen, die zich manifesteert tijdens de zwangerschap, maar waarschijnlijk al bestond voor de zwangerschap en aanhoudt na de zwangerschap. Bij vrouwen met een voorgeschiedenis van zwangerschapsdiabetes wordt aanbevolen de glykemie te volgen (de enige aanbeveling tot nog toe). Maar misschien is bij die vrouwen ook een actieve cardiovasculaire bewaking wenselijk.
CK Kramer et al. Diabetologia. 2019 Mar 7. [Online gepubliceerd voor de papieren versie].