Hiv, cannabis en bloed-hersenbarrière
Seattle, waar dit jaar de CROI heeft plaatsgevonden, is een echt paradijs voor hasjrokers. De organisatoren van het congres hebben dan ook niet geaarzeld om een aantal studies over de effecten van regelmatige inname van cannabis op verschillende aspecten van een hiv-infectie in te lassen. Eén van de interessantste ging over het effect van cannabis op de permeabiliteit van de bloed-hersenbarrière. Bij hiv-geïnfecteerde patiënten neemt die permeabiliteit immers toe.
Om de draagwijdte van die studie te kunnen vatten, moet je weten dat het hiv de permeabiliteit van de bloed-hersenbarrière verhoogt, waardoor tal van toxines er gemakkelijk door kunnen. Dit veroorzaakt hersenletsels en bijwerkingen van de behandeling. We weten dat hiv-geïnfecteerde patiënten vaak cannabis roken. In een diermodel is aangetoond dat cannabis de bloed-hersenbarrière stabiliseert. De vorsers hebben daarom een studie uitgevoerd bij 45 hiv-negatieve of hiv-positieve mensen die recentelijk cannabis hadden gerookt en die in twee even grote groepen ingedeeld.
In het cerebrospinale vocht van de proefpersonen hebben ze de concentratie van urokinaseplasminogeenactivator (UPA) en diens receptor, UPAR, bepaald. UPA is een krachtig proteolytisch enzym. Er zitten receptoren voor UPA op de wand van de bloedvaten van de bloed-hersenbarrière. Als de activiteit van urokinaseplasminogeenactivator en diens receptor stijgt zoals bij een hiv-infectie, ontstaan er min of meer belangrijke structurele letsels in de vaatwand, waardoor de permeabiliteit van de bloed-hersenbarrière toeneemt. De concentratie van UPAR in het cerebrospinale vocht bleek significant hoger te zijn bij rokende hiv-geïnfecteerde patiënten en tegelijk was de verhouding tussen de albuminespiegel in het cerebrospinale vocht en het serum lager (hoewel niet significant).
Dit zijn twee belangrijke aanwijzingen dat cannabis een heilzaam effect heeft op de permeabiliteit van de bloed-hersenbarrière en op de neuro-ontsteking bij hiv-geïnfecteerde patiënten. Zou cannabis een therapeutisch effect kunnen hebben? Verder onderzoek bij een groter aantal proefpersonen is wenselijk om dit uit te pluizen.
Ref.: Ellis R.J. et al. Session P-F5, Abstract 459, CROI 2019, Seattle.