Verlies van effectiviteit voorspellen met TNF-alfa-antagonisten?
Bij de behandeling van de ziekte van Crohn zie je vaak dat TNF-alfa-antagonisten minder goed beginnen te werken. Vorsers hebben de gegevens van de PANTS-studie (personalised anti-TNF therapy in Crohn's disease study), een Britse prospectieve, observationele studie geanalyseerd om na te gaan welke klinische en farmacokinetische factoren correleren met een mislukken van de behandeling.
De studie werd uitgevoerd bij 955 patiënten die werden behandeld met infliximab (origineel 753 en biosimilar 202) en 655 met adalimumab. Een mislukking werd gedefinieerd als geen primaire respons na 14 weken, geen remissie na 54 weken en bijwerkingen die hebben geleid tot een stopzetting van de behandeling.
Bevindingen:
- 295 (23,8%) van de 1.241 evalueerbare patiënten vertoonden na 14 weken geen primaire respons;
- 764 (63,1%) van de 1.211 evalueerbare patiënten vertoonden geen remissie na 54 weken;
- Bij 126 patiënten (7,8%) werd de behandeling stopgezet wegens bijwerkingen.
Conclusies:
- De optimale plasmaconcentraties gemeten na 14 weken die correleerden met een remissie na 14 en na 54 weken, waren 7 mg/l voor infliximab en 12 mg/l voor adalimumab.
- Bij multivariate analyse correleerde enkel een lage plasmaconcentratie van de TNF-alfa-antagonist met het uitblijven van een primaire respons. Voortzetting van een standaarddosering als geen primaire respons werd waargenomen, was zelden nuttig: slechts 14 (12,4%) van de 113 patiënten waren na 54 weken in remissie.
- De plasmaconcentratie van de TNF-alfa-antagonist na 14 weken correleerde ook met geen remissie na 54 weken.
- 62,8% van de patiënten die een behandeling hebben gekregen met infliximab, en 28,5% van de patiënten die een behandeling hebben gekregen met adalimumab, hebben antistoffen ontwikkeld (immunogeniciteit). Suboptimale concentraties van de TNF-alfa-antagonisten na 14 weken correleerden met immunogeniciteit, en de ontwikkeling van antistoffen tegen de TNF-alfa-antagonist correleerde met lage concentraties van de TNF-alfa-antagonist later.
- Een immunosuppressieve behandeling (thiopurine of methotrexaat) verlaagt het risico op immunogeniciteit (HR 0,39 met infliximab en 0,44 met adalimumab; p in beide gevallen < 0,001).
De studie bevestigt dus dat een behandeling met TNF-alfa-antagonisten vaak mislukt, dat de behandeling vaker mislukt als de plasmaconcentraties van de TNF-alfa-antagonist laag zijn en dat de vorming van antistoffen daar een rol bij speelt.
NA Kennedy et al. Lancet Gastroenterol Hepatol. 2019 Feb 26. [Online gepubliceerd voor de papieren versie]. https://www.thelancet.com/journals/langas/article/PIIS2468-1253(19)30012-3/fulltext?rss = yes