Verzekeringscomité keurt 'concentratie' complexe chirurgie goed

Het Verzekeringscomité keurde maandagochtend (17/12) de teksten goed van de overeenkomsten voor complexe slokdarm- en pancreaschirurgie. Ziekenhuizen die deze ingrepen willen uitvoeren in een referentiecentrum krijgen tot 31 maart 2019 de tijd om een dossier in te dienen. Vanaf 1 januari 2020 zullen deze ingrepen nog in een beperkt aantal centra kunnen uitgevoerd worden.

Wouter Colson - 20 december 2018

We gaven in de laatste Artsenkrant al een verslag over de discussie die aan de goedkeuring van de finale teksten voorafging, en vertelden voor welke knelpunten er nog een oplossing was gevonden.

Er zijn nog wat preciezere details bekend. De teksten van de overeenkomsten zou het Riziv deze week op zijn website publiceren.

20 ingrepen

Alleen centra die in 2016, 2017 of 2018 minstens 20 complexe ingrepen op de slokdarm uitvoerden, zullen een overeenkomst kunnen afsluiten voor complexe slokdarmchirurgie.

Een ziekenhuis dat in één van die drie jaren minstens 10 complexe slokdarmoperaties heeft uitgevoerd, kan voor een referentiecentrum slokdarmchirurgie in de toekomst samenwerken met een ander ziekenhuis dat in hetzelfde geval verkeert.

Om voor een referentiecentrum voor pancreaschirurgie in aanmerking te komen, moet een ziekenhuis in 2016, 2017 of 2018 minstens 20 pancreatoduodenectomieën hebben uitgevoerd (nomenclatuurnummer 242012-242023).

Het mag, als het in een van de drie vermelde jaren, minstens 10 keer die prestatie heeft verricht, samenwerken met een ander ziekenhuis in hetzelfde geval. Of het kan met twee andere ziekenhuizen samenwerken als de drie tezamen dan minstens 22 pancreatoduodenectomieën hebben uitgevoerd (in hetzelfde jaar).

Timing

De overeenkomst bepaalt dat er nieuwe nomenclatuurnummers komen voor de complexe ingrepen ter vervanging van de huidige nomenclatuurnummers. De sleutelwaarde van de huidige nomenclatuurnummers wordt vanaf 1 juli 2019 op nul gezet. (Voor pancreaschirurgie is er bovendien een klein reorganisatie van de nomenclatuur.)

Tot 1 januari 2020 kunnen de nieuwe nomenclatuurnummers door twee (of drie) samenwerkende ziekenhuizen nog in elk ziekenhuis gebruikt worden. Vanaf 1 januari 2020 mogen samenwerkende ziekenhuizen de chirurgie evenwel maar aanbieden op één site, ze moeten in hun dossier aangeven in welk ziekenhuis dat zal zijn.

De ziekenhuizen zullen vanaf 1 januari a.s. informatie krijgen over hoe ze de dossiers moeten indienen. Met wie het Riziv een overeenkomst zal afsluiten, zou bekend moeten zijn tegen 1 juni 2019.

Acht slokdarmcentra

Een persmededeling van minister De Block (Sociale Zaken en Volksgezondheid) geeft volgende cijfers.

• Van de 52 ziekenhuizen die in 2016 of 2017 de slokdarmchirurgie uitvoerden haalden er vier het minimum van 20 ingrepen per jaar: twee in Vlaanderen, één in Wallonië en één in Brussel. Door samenwerkingsverbanden kan dit oplopen tot hoogstens acht centra.
• Van de 55 ziekenhuizen die in 2016 of 2017 pancreaschirurgie uitvoerden, haalden er in het totaal acht de minimumdrempel: vijf in Vlaanderen, drie in Wallonië en twee in Brussel. Door samenwerkingsverbanden kan dit nog oplopen tot hoogstens 14 centra.

Consortia

De teksten van de overeenkomsten bepalen verder:

• De referentiecentra maken afspraken met andere verplegingsinstellingen over de zorg van patiënten die in aanmerking komen voor complexe chirurgie. Ze vormen samen een consortium. Binnen het consortium gelden concrete afspraken over 'gedeelde zorg'. Dat wordt gepreciseerd in 'service level agreements'. Een zorgcoördinator overziet de transfers.
• De minimumomkadering staat in de overeenkomst omschreven: welke specialisten met welke expertise, verpleegkundige expertise en inzet,... er moet aanwezig zijn.
• Op vraag van de verwijzend arts organiseert het referentiecentrum een multidisciplinair overleg over de patiënt. De nieuw nomenclatuurnummers voor dit overleg zijn niet combineerbaar met die van het 'gewone' MOC - maar een voorafgaand MOC kan wel plaatsvinden in het verwijzend ziekenhuis. Op het nieuwe overleg is de verwijzend specialist aanwezig, en eventueel ook de huisarts van een patiënt. Praktisch detail: de overeenkomst vermeldt uitdrukkelijk dat een videoconferentie mogelijk is.
• Met het dossier moeten de referentiecentra een 'duidelijk en gedetailleerd ontwikkelingsplan' indienen: welke toename van het aantal ingrepen voorzien de centra, en hoe kan hun organisatie daar het hoofd aan bieden.
• De verschillende referentiecentra werken tezamen om nieuwe technieken en behandelswijzen te onderzoeken en te implementeren.
• Er zijn kwaliteitsindicatoren vastgesteld, die worden opgevolgd binnen een 'integratief kwaliteitssysteem'. De centra registreren de uitkomst van het multidisciplinair overleg, het operatieverslag en bijkomende gegevens binnen de 60 dagen in het Kankerregister.
• Een Stuurgroep Complexe Chirurgie volgt de uitvoering van de overeenkomst. Daarin zitten telkens twee vertegenwoordigers van de artsensyndicaten, de ziekenhuisfederaties, en de ziekenfondsen - en zes experts (drie artsen van elke taalrol). De voorzitter is iemand van het Riziv, en de ondersteuning gebeurt door het Riziv, de FOD Volksgezondheid en Sciensano.
• De Stuurgroep valideert de jaarverslagen met verbeteringsplannen. Een tussentijds rapport wordt aan het Verzekeringscomité voorgelegd op 1 november 2021 ten laatste, en een definitief rapport op 1 januari 2023.
• De Stuurgroep kan de DGEC vragen een audit uit te voeren van een centrum. De overeenkomst kan beëindigd worden als een centrum aan bepaalde criteria niet blijft voldoen.