Is gluten nog altijd de vijand?
Het zal u allicht niet ontgaan zijn dat glutenvrije voedingsmiddelen in trek zijn. Maar is dat redelijk en veilig bij mensen zonder coeliakie of bewezen glutenintolerantie? Op die vraag kan nog geen formeel antwoord worden gegeven, maar een Deense studie stemt toch tot nadenken.
In een gecontroleerde studie bij volwassenen werd vastgesteld dat een glutenarme voeding een lichte, maar ontegensprekelijke invloed had op de samenstelling van de intestinale microbiota.
De studie werd uitgevoerd bij 60 Deense gezonde volwassenen van middelbare leeftijd, die gedurende acht weken een voeding met weinig gluten (2 g per dag) of veel gluten (18 g per dag) kregen. Na een pauze van zes weken, waarin de proefpersonen een klassieke voeding met 12 g gluten kregen, werden ze vervolgens overgeschakeld op de andere voeding.
Bij analyse van de samenstelling van de microbiota (waarbij honderden bacteriële species werden geïdentificeerd), werd een constante verandering van de hoeveelheid van 14 bacteriële species waargenomen tijdens de fase van glutenarme voeding. Vier species van Bifidobacterium, die constant worden teruggevonden bij zoogdieren, verminderden in hoeveelheid. Anderzijds werden niet-geclassificeerde species en Lachnospiraceae van het genus Clostridum teruggevonden, die normaal niet in de intestinale microbiota zitten.
De onderzoekers melden dat de patiënten tijdens de fase van glutenarme voeding ondanks veranderingen van de markers van permeabiliteit niet meer klaagden van opzetting van het abdomen.
Je zou dan ook geneigd zijn om te stellen dat gluten de oorzaak is van alle kwalen, ware het niet dat een glutenarme voeding betekent dat je graangewassen en producten op basis van graangewassen moet vervangen door andere bronnen van voedingsvezels. Volgens de onderzoekers wijzen de veranderingen van de samenstelling van de microbiota van het colon en de fermentatie erop dat de effecten van een glutenarme voeding bij gezonde volwassenen van middelbare leeftijd minstens gedeeltelijk zouden kunnen worden toegeschreven aan de kwalitatieve veranderingen van de voedingsvezels en meer bepaald door restrictie van glutenrijke voedingsmiddelen in plaats van aan een geringere inname van gluten zelf.
LBS Hansen et al. Nat Commun. 2018; 9: 4630. https://www.nature.com/articles/s41467-018-07019-x