Postinfectieus prikkelbaredarmsyndroom: het glutaminespoor
Persisterende prikkelbaarheid van de darmen met diarree en buikpijn na een infectieuze gastro-enteritis komt vaak voor en wij staan er vrij machteloos tegenover. De klassieke niet-farmacologische maatregelen en medicatie zijn weinig effectief.
Glutamine is een belangrijk substraat. Glutaminetekort na een infectie kan leiden tot atrofie van het darmslijmvlies en intestinale hyperpermeabiliteit. Een Amerikaanse groep heeft het effect van glutaminesupplementen onderzocht bij 106 volwassenen die een prikkelbaredarmsyndroom met overwegend diarree (PDS-D, Rome III-criteria) hadden ontwikkeld binnen een jaar na een maag-darminfectie met intestinale hyperpermeabiliteit (gedefinieerd als een lactulose-mannitolverhouding ≥ 0,07).
Ze hebben hun verkennende, gerandomiseerde, placebogecontroleerde, dubbelblinde studie tussen augustus 2011 en december 2015 uitgevoerd. De 54 patiënten van de glutaminegroep kregen glutamine per os 2x 5g/d. De therapietrouw was in beide behandelingsgroepen hoger dan 90% en alle patiënten (gemiddelde leeftijd 32 jaar, 70% vrouwen) hebben de studie afgewerkt.
Na acht weken hadden respectievelijk 43 (80%) en drie (6%) patiënten het primaire eindpunt bereikt, namelijk een daling van de ernst van de symptomen van een prikkelbare darm met minstens 50 punten (score van 0 tot 500). Ook de secundaire eindpunten waren significant beter in de glutaminegroep dan in de placebogroep: daling van de symptoomscore, daling van het aantal stoelgangen per dag, beter gevormde stoelgang en vermindering of normalisering van de darmpermeabiliteit (p telkens < 0,0001).
Glutamine werd even goed verdragen als placebo. De incidentie van bijwerkingen bedroeg in beide groepen 3,8% (1,9% buikpijn in beide groepen). Het aantal patiënten dat de behandeling heeft stopgezet wegens bijwerkingen als gevolg van de behandeling, was respectievelijk 8,5% en 7,1% (p = 0,55). Geen enkele ernstige bijwerking werd waargenomen.
Die gegevens zouden nu moeten worden gevalideerd bij een groter aantal patiënten. Ook moet nog worden gezocht naar de optimale dosering en duur van toediening. En welk effect heeft dat op de levenskwaliteit? Ook moeten nog de onderliggende mechanismen worden ontrafeld.
Q Zhou et al. Gut. 2018 Aug 14. [Online gepubliceerd voor de papieren versie] https://gut.bmj.com/content/early/2018/08/14/gutjnl-2017-315136.long