Hiv en chronische nierinsufficiëntie: prognose en corrigeerbare factoren
Wat is de prognose van hiv-geïnfecteerde patiënten met chronische nierinsufficiëntie? Welke risicofactoren zouden kunnen worden gecorrigeerd en welke invloed heeft dat op de prognose van die patiënten? Op al die vragen heeft een substudie van de D:A:D-studie een antwoord proberen te geven.
De studie werd uitgevoerd bij 2.467 behandelde hiv-geïnfecteerde patiënten met nierinsufficiëntie die hadden deelgenomen aan de Amerikaanse D:A:D-studie. De onderzoekers hadden een dubbel doel voor ogen: het risico op evolutie naar ernstige klinische complicaties ramen, hoofdzakelijk terminaal nierfalen, leveraandoeningen, kanker al dan niet als gevolg van hiv, andere complicaties van aids, hart- en vaataandoeningen en overlijden en de invloed van aanpak van bepaalde risicofactoren op de prognose van de patiënten evalueren.
Eerste vaststelling, 8% van de patiënten met nierinsufficiëntie heeft na een jaar follow-up een van de bovenvermelde ernstige klinische accidenten vertoond tegenover 2,8% in de controlepopulatie van hiv-geïnfecteerde patiënten zonder nierinsufficiëntie. De frequentste ernstige accidenten waren overlijden, niet aan hiv-gerelateerde kanker en hartziekten. Nierinsufficiëntie verzesvoudigde het overlijdensrisico en vernegenvoudigde het risico op optreden van een ernstig cardiovasculair accident bij hiv-patiënten met nierinsufficiëntie dan bij de hiv-patiënten zonder nierinsufficiëntie in die studie.
Tweede vaststelling, bepaalde risicofactoren kunnen worden aangepakt, wat zeer gunstige invloed zou kunnen hebben op de morbiditeit en de mortaliteit. De auteurs hebben daarvoor een zeer complex berekeningssysteem gebruikt, maar daar gaan we hier verder niet op in. Door correctie van magerheid (bmi < 18 kg/m²) zou 5,7% van de sterfgevallen kunnen worden voorkomen. Door de creatinineklaring > 30 ml/min te houden zou je 13,7% van de sterfgevallen kunnen vermijden. Door afwijkingen van de serumlipiden te corrigeren zou je de incidentie van ernstige cardiovasculaire accidenten met 20% kunnen verlagen en door het hiv beter onder controle te brengen, zou je de sterfte bij die patiënten met 34% kunnen verminderen.
De studie toont andermaal aan dat roken een belangrijke risicofactor is. Hiv-positieve patiënten roken bovendien veel. Rookstop zou de incidentie van ernstige cardiovasculaire accidenten en die van aan hiv gerelateerde complicaties significant kunnen verlagen en uiteraard ook de sterfte.
Ref.: Ryom L. et al. Abstract 75, CROI 2018, Boston.