Hiv-screening nog altijd onvoldoende
Het Amerikaanse instituut voor gezondheidsstatistiek heeft eind januari 2018 een rapport gepubliceerd waarin andermaal wordt vastgesteld dat bijna de helft van de Amerikaanse mannen en vrouwen van 15 tot 45 jaar nog nooit werd gescreend op hiv. Wie zijn ze en waarom worden ze niet gescreend?
Naar schatting zou een op de acht hiv-geïnfecteerden in de Verenigde Staten niet weten dat ze drager zijn van het virus. In een derde van de gevallen wordt het hiv overgedragen door mensen die niet weten dat ze hiv-geïnfecteerd zijn. Een recent rapport wijst erop dat de screening op hiv bij mensen van 13 tot 65 jaar ruim onvoldoende is, hoewel de CDC (Centers for Disease Control and Prevention) dat aanraden.
In een steekproef bij 20.000 Amerikanen van 15 tot 45 jaar verklaarden 40% van de vrouwen en 55% van de mannen dat ze nog nooit waren gescreend op hiv en dat ze dus niet wisten of ze hiv-positief dan wel hiv-negatief waren. Welke factoren dragen daartoe bij? Vooreerst een jonge leeftijd. 64% van de vrouwen en 75% van de mannen jonger dan 25 jaar werden nog nooit gescreend. Vervolgens de burgerlijke stand. De overgrote meerderheid van de mensen die nog nooit waren gescreend, was gehuwd of woonde samen of was nog vrijgezel en woonde niet samen.
De opvoeding speelt ook een rol. De meeste vrouwen die nog nooit waren gescreend, hadden een universitaire opleiding gekregen, terwijl het omgekeerd vooral mannen met de laagste opleiding waren die het minst werden getest. Tot slot is er nog de seksuele geaardheid. Bij de mannen werden vooral hetero's en biseksuelen niet gescreend. Bij vrouwen werden vooral lesbiennes minder getest. We gaan er blijkbaar dus nog altijd van uit dat het vooral mannen zijn die seks hebben met andere mannen, en mannen in het algemeen die het virus overdragen.
Het percentage screening was duidelijk hoger bij mensen die een risicogedrag aan de dag leggen (seks tussen mannen, tussen vrouwen of intraveneuze toediening van drugs), dan bij mensen die geen blijk geven van risicogedrag. De mensen zijn zich dus wel degelijk bewust van het risico. Als je vraagt waarom er geen screening werd uitgevoerd, krijg je klassiek een van de volgende twee antwoorden: "Men heeft me dat nooit voorgesteld" en "Mijn levenswijze stelt me niet bloot aan een hiv-infectie". Niets nieuws onder de zon dus.
Het blijkt moeilijk te zijn vastgeroeste ideeën uit de wereld te helpen. Noch nationale informatiecampagnes, noch het opvoedingssysteem, noch gratis en discrete tests noch autotests blijken daar iets aan te veranderen. Volgens de onderzoekers is het belangrijk iets te doen aan de inertie van gezondheidswerkers. De bloeddruk, de cholesterolconcentratie, de glykemie en het PSA-gehalte vanaf een kritieke leeftijd worden systematisch en nagenoeg op religieuze wijze gecontroleerd. Waarom dan zoveel terughoudendheid en weerstand tegen een systematische screening op hiv bij controlebloedonderzoeken vanaf de leeftijd van 15 of 18 jaar? Blijkbaar toch nog altijd een taboe.
Ref.: Febo-Vazquez I. et al. National Health Statistics Reports, report 107, 25/01/2018.