Over het gebruik van DAA voor en na levertransplantatie
De ELITA-consensus statements over het gebruik van direct werkende antivirale middelen (DAA) bij kandidaten voor levertransplantatie en postlevertransplantatiepatiënten zijn het resultaat van twee European Liver and Intestine Transplant Association (ELITA) conferenties over dit thema. Ze geven specifieke aanbevelingen over het DAA-gebruik in elk scenario.
De komst van veilige en effectieve DAA heeft een belangrijke impact gehad op levertransplantatie als gevolg van een hepatitis C-infectie, zowel voor de kandidaten op de wachtlijst voor transplantatie als in geval van herinfectie van de getransplanteerde lever. Door het behandelen van de infectie vóór levertransplantatie kan herinfectie posttransplantatie worden verhinderd bij bijna alle patiënten. De klinische verbetering is bij een aantal patiënten zelfs van die omvang dat ze van de wachtlijst kunnen worden geschrapt.
Na levertransplantatie zijn er twee opties: de behandeling zo snel mogelijk opstarten of, zoals in het verleden, opstarten wanneer hepatitis C-recidief optreedt. In beide gevallen is het belangrijk om rekening te houden met de interacties van DAA met immunosuppressiva en andere medicaties die levertransplantpatiënten nemen. Bovendien kunnen niet alle DAA bij ernstig nierfalen worden gebruikt.
In deze consensus werden de ervaringen met DAA pre- en posttransplantatie die nog niet eerder aan bod kwamen, in 41 praktische aanbevelingen gegoten. Ze zijn vrij te raadplegen op het web en zullen ook regelmatig worden geüpdatet, want een aantal vragen blijven nog onbeantwoord.
Belli L et al. ELITA consensus statements on the use of DAAs in liver transplant candidates and recipients. Journal of Hepatology 2017;67:585-602. http://www.journal-of-hepatology.eu/article/S0168-8278(17)30140-X/pdf