Ook ziekenhuizen lijden onder nieuwe desinfectienormen
Het Vlaams eisenkader voor desinfectie van endoscopen bezorgt niet enkel specialisten, maar ook ziekenhuisbesturen heel wat financiële en praktische hoofdpijn. Onderfinanciering, gebrekkige inspraak en overdreven striktheid zijn de voornaamste knelpunten die ziekenhuisbestuurders naar voor schuiven.
Sommige zaken zoals die droogkasten zijn complete 'overshooting' waarvan we hopen dat we ze niet door onze strot geramd krijgen zonder bijkomende middelen, zo vertelt een ziekenhuisbestuurder over het Vlaams eisenkader voor de 'high-level desinfectie van warmtegevoelige flexibele endoscopen met lumen'. Ondanks de publicatie door het Vlaamse Agentschap Gezondheid en Zorg is het kader nog niet van kracht wegens financiële en praktische onenigheden. De zorginspectie heeft onlangs een nulmeting gedaan om het verder te implementeren.
Een rondvraag bij ziekenhuisbestuurders over die nieuwe eisen leverde steevast twee reacties op: begrip en motivatie om tot kwalitatieve desinfectie van endoscopen te komen, maar ook het betreuren en hekelen van de achterblijvende financiering en de striktheid.
Kwaliteitslat te hoog
Zo ook volgens Luc Van Looy, medisch directeur van GZA in Antwerpen: "Je kunt niet tegen dat eisenkader zijn", zegt hij, "alleen zijn het Budget Financiële Middelen en de artsenhonoraria niet meer geijkt op dat nieuwe model maar op een historische situatie, waardoor de nodige financiering om het uit te voeren er niet is."
"Het is ook een typisch voorbeeld van de Vlaamse gewoonte om de kwaliteitslat heel hoog te leggen", merkt Van Looy nog op. Een punt dat we bij meer bestuurders hoorden terugkomen. "Om te tonen hoe goed we zijn, legt Vlaanderen altijd iets strengere eisen op", vertelt een financieel directeur.
"Wij steunen strenge kwaliteitsnormen", zegt een andere bestuurder, "maar Vlaanderen stelt een eisenkader op zonder dat de honoraria, die geacht worden de kosten te dekken, federaal zijn aangepast. Ook op vlak van infrastructuur, een Vlaamse bevoegdheid, is er geen duidelijkheid over de beschikbare middelen."
De snelle invoering en de gebrekkige inspraak bij het ontwerp van het eisenkader zijn nog twee pijnpunten. Dat zegt ook Dominique Vandijck van Zorgnet/Icuro: "Omwille van de nauwe focus heeft men het snel ingevoerd hoewel het impact heeft voor meer diensten dan enkel gastro-enterologie, zoals ook pneumologie en urologie." "Men had in overleg met de sector moeten kijken waar men naartoe wil, welke middelen daarvoor nodig zijn, en dat in een realistisch schema opbouwen. Dat heeft men nagelaten", stelt een financieel beheerder. "Ondertussen is iedereen al aan het investeren en gaan ze de recente nulmeting gebruiken om aan te tonen dat het wel zonder bijkomende middelen kan."
Immense kost
De meerkost voor ziekenhuizen is tweeledig: je hebt de eenmalige kosten van het (ver)bouwen van sterilisatie-eenheden en de aankoop van nieuwe wasmachines, bewaarkasten en endoscopen. Dan heb je bijkomende recurrente kosten zoals personeel, onderhoud en verbruik. "Dat eisenkader brengt een immense kost qua wasproducten en 'single use'-materialen met zich", verduidelijkt een financieel directeur.
Sommige ziekenhuizen dragen de kosten alleen, andere samen met de artsen. "De nieuwbouwkost van de gastrodienst hebben we op ons genomen, maar om de exploitatiekost te dekken hebben we nieuwe afspraken gemaakt met de artsen", vertelt Bart Van Bree, algemeen directeur van SJK in Bornem.
Het OLV Ziekenhuis in Aalst heeft bestaande infrastructuur verbouwd. De kostprijs voor de drie campussen bedroeg 1,6 miljoen euro, aldus de woordvoerder. Een gelijkaardig verhaal in het GZA. "Wij verbouwen momenteel onze decentrale sterilisatieposten voor endoscopen", vertelt Luc Van Looy. "Die nieuwe eisen zetten het ziekenhuis qua infrastructuur en logistiek onder druk. Als je met een scoop de gang oversteekt van de endoscopie- naar de sterilisatieruimte, dan moet die in een speciale container zitten, die je op zijn beurt ook moet steriliseren. Hetzelfde met de bewaarkasten waar continu gezuiverde lucht moet doorblazen. Als je die niet hebt, en je hebt 's morgens gesteriliseerd, moet je de volgende dag opnieuw beginnen. Dat heeft grote gevolgen."