Bloed geven is geen recht
Bloed geven is een altruïstische daad, maar het is geen recht om bloed te mogen doneren. Ontvangers van bloedransfusie hebben daarentegen wel een recht op een zo goed mogelijk bescherming. De HGR blijft heel voorzichtig in zijn advies over bloeddonatie door MSM.
In de Beleidsnota die minister De Block onlangs in de Kamer voorstelde, uit ze het voornemen om in 2017 de wet op bloeddonatie door MSM (mannen die seks hebben met mannen) bij te sturen. Wanneer MSM verklaren het laatste jaar geen seksuele betrekkingen te hebben gehad, zouden ze niet meer uitgesloten worden van bloeddonatie.
Valabel criterium
De Hoge Gezondheidsraad publiceert zopas op zijn website het rapport waarin ze haar advies over deze kwestie formuleert. Dat gebeurt in zeer voorzichtige bewoordingen. De bescherming van patiënten die bloed ontvangen blijft primordiaal. Maar de HGR verzet er zich niet tegen dat de uitsluiting tot 12 maanden beperkt wordt.
Ze wijst er evenwel op dat deze maatregel niet nodig is vanuit het oogpunt van zelfvoorziening in bloedcomponenten. In het algemeen blijft uitsluiting van MSM op grond van de actuele epidemiologische en wetenschappelijke gegevens wel verantwoord, oordeelt de HGR.
Hogere risico's
De HGR wijst erop dat tot 2013 het aantal HIV-besmetting bij MSM in België bleef toenemen (onlangs stelde het Wetenschappelijk Instituut voor Volksgezondheid ook in 2015 weer een stijging met vijf procent vast, nvdr).
Naar schatting bedroeg de laatste tien jaar bij mannen die naar aanleiding van een bloeddonatie positief bleken op HIV, het aandeel van de MSM 71%. In theorie zou toepassing van de criteria dat percentage op nul moeten brengen.
Een man die seks heeft met een andere man loopt evenveel risico op een HIV-besmetting als een man die seks heeft gehad met 90 vrouwen, berekende de HGR.
Niet feilloos
De HGR bevestigt dat de opsporingsmethoden zijn verbeterd, maar bij een recente infectie zijn tests nog altijd onbetrouwbaar. Ook methoden om pathogenen te inactiveren zijn niet feilloos en niet toepasbaar op alle bloedcomponenten, zo concludeert het advies.
De HGR wijst er ook nog op dat in Italië en Spanje, na volledige opheffing van de uitsluiting van MSM, het aantal bloedgiften dat positief bleek voor HIV weer toenam.
Omstandig rapport
Het advies Seksueel risicogedrag en bloeddonatie. Deel I: Bloeddonatie door MSM telt 120 pagina's en zet verschillende scenario's op een rij. Het bekijkt telkens de wetenschappelijke data, de financiële gevolgen, de praktische uitvoerbaarheid en de maatschappelijke aanvaardbaarheid.
Het rapport doet verdere aanbevelingen voor onderzoek en pleit voor een grootschalige 'responsabiliseringscampagne'.
Het beveelt onder meer nog aan om meer data voor België te verzamelen door mannen die tussen zes en twaalf maanden geen seksuele betrekkingen meer hadden gehad, een screening voor te stellen in plaats van een bloedgifte - en de resultaten daarvan te vergelijken met de vaststellingen gedaan bij de groep met MSM die zich na twaalf maanden zonder seksuele betrekkingen aanboden voor een bloeddonatie