Eerste robotgeassisteerde niertransplantatie bij obese patiënt in Europa

Het CHU van Toulouse heeft onlangs van zich laten horen door in een maand tijd twee geslaagde robotgeassisteerde niertransplantaties uit te voeren bij obese patiënten. Die kwamen niet in aanmerking voor transplantatie wegens ernstige of morbide obesitas (body mass index of BMI hoger dan 35), omdat de chirurgische risico's als te hoog werden ingeschat. De eerste patiënt was 1,63 m lang en woog 105 kg, of een BMI van 37, en de tweede was 1,80 m lang en woog 130 kg, of een BMI van 40.
Tot dusver was een dergelijke ingreep alleen uitgevoerd in het universitaire ziekenhuis van Chicago, waar sinds 2011 67 obese patiënten een transplantatie hebben gekregen. Dit technische en medische staaltje van kunnen is dus een Europese première. Het brengt de Franse instelling in de voorhoede van de robotgeassisteerde transplantaties.
"Bij patiënten met ernstige of morbide obesitas kunnen geen klassieke transplantaties worden uitgevoerd omdat de organen moeilijk bereikbaar zijn en het risico op een postoperatieve infectie erg hoog is als gevolg van de grote incisie", bevestigt dr. Nicolas Doumerc, de expert die beide robotgeassisteerde transplantaties uitvoerde. "Na een klassieke ingreep krijgt 40% van die patiënten complicaties als gevolg van de dikte van hun buikwand", aldus de chirurg-uroloog. "Als we echter een robot gebruiken om door de buikwand te gaan, hoeven we de buik niet te openen en hebben we slechts een incisie van 4 cm nodig."
Dr. Doumerc heeft in 2009 een stage gevolgd in een ziekenhuis in Sydney (Australië) om de robot te leren gebruiken, en heeft sindsdien 1.000 patiënten geopereerd met die techniek, die precisie en nauwgezetheid vergt. De chirurg voert elke beweging van de robot aan via een computerinterface en handgrepen. Dankzij de vier gelede armen heeft de robot genoeg aan een kleine incisie.
"Heel wat anders dat de incisies in de klassieke heelkunde, die bij obese patiënten tientallen centimeters lang kunnen zijn", benadrukt de specialist.
Bij de transplantatie wordt de transplantnier via die incisie ingebracht. Vervolgens moet de chirurg een aantal moeilijke manoeuvres uitvoeren zodat de robot de nieuwe nier verbindt met het vaatstelsel van de patiënt.
De oplossing verlaagt niet alleen het risico op eventratie en complicaties, maar verhoogt ook de levensverwachting bij obese patiënten. Die levensverwachting is immers hoger na een niertransplantatie dan onder dialyse, wat de enige optie is die dergelijke patiënten voordien hadden. En dan zijn er nog de andere voordelen: minder pijn en minder risico op acites, gemiddeld een minder lang verblijf in het ziekenhuis, enz.
"Er zijn een twintigtal obese patiënten met een contra-indicatie voor een klassieke niertransplantatie die in aanmerking kunnen komen voor de robotgeassisteerde ingreep in Toulouse", aldus dr. Doumerc, die evenwel benadrukt dat er ook andere aandoeningen mee kunnen worden behandeld. "Vorige maand is in ons ziekenhuis een robotgeassisteerde nefrectomie uitgevoerd wegens kanker bij een patiënt met morbide obesitas, die 205 kg woog en 1,79 m lang was, dus met een BMI van 64."
Vorig jaar kon het CHU van Toulouse trouwens al een wereldpremière op haar naam schrijven: een robotgeassisteerde niertransplantatie met verwijdering van de nier bij de donor en inbrenging van de nier bij de ontvangster via vaginale weg.