Veelbelovende plaatselijke behandeling voor metastasen
De WOLVERINE-studie is een meta-analyse uitgevoerd uitgaande van zes fase II-studies over de plaatselijke behandeling van metastasen bij oligometastatische prostaatkanker. Die behandelingen blijken veelbelovend te zijn.
De evolutie van een oligometastatische prostaatkanker (1) is zeer wisselend. Zo’n tumor kan indolent of zeer agressief zijn. Dat verklaart allicht waarom er nog geen consensus over de behandeling is. Maar alsmaar meer experts geven een lokale behandeling voor metastasen (MDT, op metastasen gerichte therapie), meer bepaald in de vorm van stereotactische radiotherapie. De WOLVERINE-studie treedt dat bij (2).
Zes studies
De WOLVERINE-studie is een meta-analyse van de individuele gegevens van de patiënten die hebben deelgenomen aan zes recente gerandomiseerde fase II-studies (ARTO, EXTEND continu en intermittent, ORIOLE, SABR-COMET en STOMP) die MDT + de standaardbehandeling hebben vergeleken met enkel de standaardbehandeling bij patiënten met een oligometastatische prostaatkanker (3). In het totaal ging het om 472 patiënten, die gedurende gemiddeld 40,7 maanden werden gevolgd.
Bemoedigende resultaten
De combinatie van MDT en de standaardbehandeling resulteerde in:
- een betere progressievrije overleving (hazard ratio in de studie 0,44 en op niveau van de patiënt 0,45);
- een betere overleving zonder radiografische progressie (HR respectievelijk 0,60 en 0,59);
- een betere overleving zonder castratieresistentie (HR respectievelijk in beide gevallen 0,58);
- een (nog niet significante) tendens tot een betere totale overleving (HR respectievelijk 0,63 en 0,64).
Nieuwe vragen
Die fraaie resultaten moeten echter nog op langere termijn worden bevestigd. Bovendien roept de studie nieuwe vragen op. Verbetert SBRT de overleving echt zowel bij een oligorecidiverende als bij een de novo oligometastatische prostaatkanker? Kan je een intensievere SBRT geven boven op een androgeendeprivatietherapie, toediening van een radioligand of andere behandelingen? In welke mate is MDT effectief bij gemetastaseerde castratieresistente prostaatkanker? Momenteel lopen meerdere fase III-studies om die vragen te beantwoorden.
Referenties:
1. Ter herinnering, een prostaatkanker met hoogstens vijf de novo of metachrone metastasen in hoogstens twee organen na een in opzet curatieve lokale behandeling wordt oligometastatische prostaatkanker (het Griekse woord “oligo” betekent “weinig”). Wordt ook oligorecidiverende prostaatkanker genoemd.
2. Tang et al., Lancet Oncol. 2026 Feb:27(2):181-190.
3. De meta-analyse is uitgevoerd bij patiënten met een gemetastaseerde castratieresistente of hormoongevoelige prostaatkanker.
***relance***
Ons artikel ‘Oligometastasen en hoe ze te behandelen’ vindt u in Artsenkrant Specialist Update Urologie, mei 2026.
