Diabetes: vorming van bètacellen uit vetcellen
Zwitserse onderzoekers hebben zopas een nieuwe stap gezet in de herprogrammering van cellen. Ze zijn erin geslaagd om uit stamcellen van vetweefsel van een man van 50 jaar bètacellen te produceren die in staat zijn om insuline af te geven in aanwezigheid van glucose, net zoals de natuurlijke bètacellen van de pancreas.
Ze gebruiken daarvoor een innoverende techniek waarbij ze de vetcellen eerst omvormen tot geïnduceerde pluripotente stamcellen. Vervolgens worden die genetisch gewijzigd met behulp van een 'genetisch programma' dat ontwikkeld werd om de sleutelfactoren van groei die betrokken zijn bij het rijpingsproces van gespecialiseerde cellen nauwkeurig te reproduceren. Een zeer ingewikkelde taak, aangezien er drie factoren bij betrokken zijn (Ngn3, Pdx1 en MafA), maar in variabele concentraties afhankelijk van het stadium in het differentiatieproces tussen het begin en het einde van de rijping. De methode berust onder meer op het gebruik van vanillinezuur, dat het genetische programma aanstuurt.
Momenteel bedraagt het slaagpercentage drie op de vier cellen. De hoeveelheid insuline die door de artificiële bètacellen geproduceerd wordt, is trouwens lager dan bij hun natuurlijke tegenhangers.
Volgens de auteurs van deze studie zullen de geherprogrammeerde cellen zich waarschijnlijk echter aanpassen na implantatie in het lichaam van de diabetespatiënt. Ze hebben er ook alle vertrouwen in dat hun ontdekking in de toekomst tot nieuwe medische toepassingen zal leiden. Die toepassingen zullen, veronderstellen ze, zeer waarschijnlijk een veel lager risico op immunologische afstoting met zich brengen, aangezien de cellen geproduceerd worden uit endogeen weefsel van de ontvanger.