Kan de leefomgeving beschermen tegen type 2-diabetes?
In deze bijdrage wordt een omgeving waar gezonde voeding en mogelijkheden tot lichaamsbeweging beschikbaar zijn, en waar de sociale samenhang en de veiligheid prioritair zijn, onderzocht. De auteurs keken naar de incidentie van type 2-diabetes over een periode van 10 jaar in functie van de leefomgeving van de deelnemers.
De gegevens komen uit The Multi-Ethnic Study of Atherosclerosis, een Amerikaanse studiecohorte van volwassenen met bij inclusie een leeftijd tussen 45 en 84 jaar (2000-2002). In totaal werden 5124 deelnemers zonder type 2-diabetes baseline tussen 2000 en 2012 vijfmaal klinisch onderzocht. Op basis van de adressen van de deelnemers werden wijzigingen in de beschikbaarheid van gezonde voeding, mogelijkheden tot lichaamsbeweging en sociale omgeving over de tijd gevolgd.
Als definitie voor type 2-diabetes werd een nuchtere glykemie >126 mg/dl of het gebruik van insuline of orale antihyperglykemische middelen gehanteerd.
Lichaamsbeweging groter effect
Over een mediane follow-up van 8,9 jaar ontwikkelden 616/5124 deelnemers type 2-diabetes (12,0%). Na correcties voor leeftijd, geslacht, inkomsten, educatieniveau, ras/etnische groep en roken, ging een lager risico op het ontwikkelen van type 2-diabetes gepaard met een hogere gecumuleerde blootstelling aan indicatoren voor gezonde voeding in de omgeving (12%, HR per toename van de interkwartielafstand - verschil tussen percentiel 25 en percentiel 75 - van de totale score 0,88 [0,79-0,98]). Een lager risico op type 2-diabetes was nog meer uitgesproken bij een hogere gecumuleerde blootstelling aan indicatoren voor mogelijkheden tot lichaamsbeweging (21%, HR per toename van de interkwartielafstand van de totale score 0,79 [0,71-0,88]). De sociale omgeving had geen impact op de incidentie van type 2-diabetes.
Relevantie
In een leefomgeving waar de mogelijkheden tot ondersteuning van lichaamsbeweging, en in mindere mate van gezonde voeding, beperkter zijn, komt type 2-diabetes meer voor. De auteurs geven echter toe dat de manier waarop de metingen gebeuren tot andere resultaten kunnen leiden. Zij stellen dus interventiestudies voor om de impact van wijzigingen in de leefomgeving van een bevolking op de ontwikkeling van type 2-diabetes in die bevolking na te trekken.
In een bijhorend commentaar wijst de auteur erop dat, gesteld dat er meer faciliteiten voor gezond eten en meer beweging komen, moet nog rekening worden gehouden met de mensen die deze effectief gaan gebruiken. En daar spelen misschien nog andere factoren, zoals het inkomen, een rol.