Wat veroorzaakt cognitieve stoornissen bij type 1-diabetici?
De vraag die de onderzoekers hier trachten te beantwoorden is de mate waarin chronische hyperglykemie een impact heeft op de aanwezigheid van cognitieve stoornissen bij type 1-diabetici van middelbare leeftijd bij wie de ziekte op kinderleeftijd startte.
Daartoe vergeleken ze 97 volwassenen gediagnosticeerd met type 1-diabetes en onder de 18 jaar, respectievelijk 49 ± 7 jaar en 41 ± 6 jaar in de studieperiode (2010-2013), van wie 51% vrouwen, met 138 volwassenen van dezelfde leeftijd zonder type 1-diabetes (49 ± 7 jaar; 55% vrouwen).
Welke cognitieve stoornissen?
De aanwezigheid van een cognitieve stoornis werd bepaald door het aantal testscores groter of gelijk aan 1,5 standaarddeviatie onder de waarden voor demografisch gepubliceerde normen: geen, licht (slechts één test onder de 'normale' waarden), of klinisch relevant (twee of meer testen onder de 'normale' waarden).
Los van educatie, leeftijd of bloeddruk, was de prevalentie van een klinisch relevante cognitieve stoornis vijfmaal hoger bij de deelnemers met type 1-diabetes dan bij diegenen zonder (28% versus 5%; p<0,0001). Vooral de taken die psychomotorische snelheid en visuele constructie vereisten, waren het meest gestoord. De executieve functies daarentegen waren slechts matig gestoord.
Welke symptomen van diabetes?
Bij de deelnemers met type 1-diabetes ging de cognitieve stoornis gepaard met: een gemiddeld HbA1c >7,5% of 58 mmol/mol gedurende 14 jaar (OR 3; p=0,009); een proliferatieve retinopathie (OR 2,8; p=0,01) en distale symmetrische polyneuropathie (OR 2,6; p=0,03) gemeten vijf jaar voordien; een hoger BMI (OR 1,1; p=0,03); en een enkel-armindex ≥1,3 (OR 4,2; p=0,01) gemeten 20 jaar voordien.
Samengevat
Type 1-diabetici van middelbare leeftijd bij wie de ziekte op kinderleeftijd begon, hebben een hoge prevalentie van klinisch relevante cognitieve stoornissen. In deze leeftijdsgroep waren deze cognitieve problemen gelinkt met chronische hyperglykemie en microvasculaire complicaties, een link die ook bij jongere patiënten met type 1-diabetes wordt vastgesteld.
Volgens de auteurs zijn de vasculaire toestand en het BMI twee modificeerbare risicofactoren voor type 1-diabetesgerelateerde cognitieve stoornissen die dieper onderzoek vergen.
http://care.diabetesjournals.org/content/early/2015/07/01/dc15-0041