Impact van nierfalen op testosteron bij type 2-diabetici
Bij een derde van de mannen met type 2-diabetes liggen de testosteronspiegels onder de normale waarden, terwijl de gonadotropinespiegels (LH en FSH) niet verhoogd maar normaal zijn. Dat blijkt uit een recente studie. De auteurs stelden de hypothese voorop dat de spiegels van vrij testosteron lager waren bij type 2-diabetici met chronisch nierfalen (eGFR <60 ml/min/1,73 m2). En wat gebeurt er met de gonadotropines?
Het betreft een retrospectieve analyse van Amerikaanse patiënten die op consultatie kwamen in een diabetes- en nierkliniek. De testosteron- en gonadotropinespiegels van 111 mannen met type 2-diabetes en chronisch nierfalen (stadium 3 tot 5) werden vergeleken met de spiegels van 182 type 2-diabetici met normale nierfunctie (eGFR ≥60 ml/min/1,73 m2).
Hyper- versus hypogonadotroop
De prevalentie van vrij testosteronspiegels onder de normale waarden was significant hoger bij mannen met type 2-diabetes en chronisch nierfalen dan bij type 2-diabetici met normale nierfunctie: 66% versus 37% (p<0,001). Alleen de prevalentie van hypergonadotroop hypogonadisme was hoger bij mannen met chronisch nierfalen (26% versus 5%, p<0,001), niet de prevalentie van hypogonadotroop hypogonadisme. Met andere woorden, type 2-diabetici met laag testosteron en nierfalen hadden vaker verhoogde LH- en FSH-spiegels.
Naarmate het nierfalen verergerde, nam de prevalentie van hypergonadotroop hypogonadisme nog toe. Bijvoorbeeld bij nierfalen stadium 5 was 52% hypergonadotroop versus 25% hypogonadotroop.
Gepaard aan de lage vrij testosteronspiegels bij mannen met chronisch nierfalen was ook de hemoglobineconcentratie lager (versus normale vrij testosteronspiegels) (119 ± 19 versus 128 ± 19 g/l; p=0,04).
Lager dan normaal
Uit hun studie besluiten de auteurs dat twee derde van de mannelijke type 2-diabetici met chronisch nierfalen vrij testosteronspiegels onder de normale waarden hebben. De onvoldoende werking van de gonaden bij deze patiënten is echter hoofdzakelijk hypergonadotroop.