Autisme door diabetes bij de moeder: in welke gevallen?
Hyperglykemie bij de moeder tijdens de zwangerschap kan blijvende effecten hebben op de ontwikkeling en functie van de organen van de foetus (obesitas, metabole stoornissen). De effecten op de hersenontwikkeling van de foetus en een hoger risico op neurologische gedragsstoornissen zijn minder eenduidig.
In deze studie werd het verband tussen diabetes bij de moeder, zowel gekend vóór de zwangerschap als zwangerschapsdiabetes, en autismespectrumstoornissen bij hun kinderen onderzocht.
Correctie volgens geboortejaar
Het werd een retrospectieve longitudinale studie waarin meer dan 300.000 eenlingen werden geïncludeerd (VS, Zuid-Carolina, 1995-2009). 2% van de kinderen was blootgesteld aan vooraf bestaande type 2-diabetes bij de moeder, 7,8% aan zwangerschapsdiabetes en 90,2% was niet blootgesteld. Er werd bij de statistische verwerking rekening gehouden met de stijging van de incidentie van vooraf bestaande diabetes en zwangerschapsdiabetes: respectievelijk van 1,0% en 5,2% in 1995 naar 2,8% en 8,6% in 2009. De volgens geboortejaar gecorrigeerde HR (versus geen diabetesblootstelling) waren 1,59 (1,29-1,95) voor vooraf bestaande type 2-diabetes, 1,63 (1,35-1,97) bij een diagnose van zwangerschapsdiabetes gesteld op minder dan 26 weken en 0,98 (0,84-1,15) indien de diagnose na 26 weken werd gesteld.
Leeftijd van moeder
De associatie werd dan gecorrigeerd voor tal van interfererende factoren bij de moeder wat een ander beeld geeft. Na correctie voor de leeftijd van de moeder, de pariteit, de educatie, het gezinsinkomen, ras/etnische groep, antecedenten van comorbiditeit en geslacht van het kind, bleef alleen de associatie tussen het risico op autisme en zwangerschapsdiagnose gediagnosticeerd op minder dan 26 weken statistisch overeind (HR 1,42; 1,15-1,74). De leeftijd van de moeder heeft de grootste impact in deze daling (versus niet-gecorrigeerd risico).
Voor vooraf bestaande type 2-diabetes was de associatie met autisme niet meer significant (HR 1,21; 0,97-1,52). De leeftijd van de moeder en antecedenten van comorbiditeit zijn de grootste verantwoordelijken voor het verlies aan significantie.
Besluit
In deze grote, multi-etnische cohorte van eenlingen geboren tussen 28 en 44 weken zwangerschap gaat diabetes bij de moeder die vóór 26 weken wordt gediagnosticeerd, gepaard met een hoger risico op een kind dat een autismespectrumstoornis zal ontwikkelen. Ter preventie is screening op hyperglykemie vroeg in de zwangerschap dus de boodschap. Dat een vroege diagnose en behandeling van zwangerschapsdiabetes het risico op een autismespectrumstoornis vermindert, moet evenwel nog worden aangetoond.