Al dan niet meteen radiotherapie?
Het nut van radiotherapie meteen na een prostatectomie is ruimschoots bewezen. Toch wordt zelden radiotherapie gegeven meteen na de prostatectomie en wordt de radiotherapie soms wat later gestart.
Onderzoekers van Cleveland hebben de Amerikaanse National Cancer Database doorgenomen. Die telt 57 448 patiënten bij wie tussen 2004 en 2009 een prostaatkanker pT3 of pT2 met positieve resectiemarges werd gediagnosticeerd. Het gebruik van radiotherapie werd geëvalueerd tot in 2011.
4316 mannen (7,5%) hebben meteen na de operatie radiotherapie gekregen en 1637 (2,8%) pas na zekere tijd. De overige 51 495 patiënten werden gewoon verder geobserveerd. Het gebruik van radiotherapie meteen of wat later na de operatie is over de jaren vrij stabiel gebleven, maar in 2008 is het gebruik van onmiddellijke radiotherapie licht, maar significant gedaald en is het gebruik van radiotherapie later na de prostatectomie toegenomen. Mannen bij wie de diagnose werd gesteld tussen 2007 en 2009, liepen 1,3- tot 1,5-maal meer kans om een latere radiotherapie te krijgen dan mannen bij wie de diagnose in 2004 werd gesteld (p < 0,01).
Factoren die het best correleerden met onmiddellijke radiotherapie, waren de toestand van de resectieranden, het stadium van de primaire tumor, lymfeklierinvasie, de gleasonscore en de leeftijd van de patiënt.
Jonge mannen met positieve resectieranden, invasie van de zaadblaasjes en/of de lymfeklieren, een gleasonscore van 8 of hoger zullen 2,3- tot 6-maal vaker onmiddellijk radiotherapie krijgen dan dat ze zullen worden opgenomen in de observationele groep (p < 0,01). Ze zullen ook minder vaak latere radiotherapie krijgen.
Radiotherapie na prostatectomie geniet dus blijkbaar niet zoveel succes. Hoewel de efficiëntie van onmiddellijke radiotherapie ruimschoots bewezen is, krijgen relatief weinig patiënten radiotherapie onmiddellijk na de prostatectomie. Maar ook latere radiotherapie komt onvoldoende aan bod. Conform het beschikbare bewijsmateriaal krijgen patiënten die een hoog risico lopen op recidief, vaker radiotherapie meteen na de prostatectomie dan observatie of latere radiotherapie. De preliminaire resultaten van die studies werden vorig jaar gepresenteerd op het congres van de ASCO GU (http://meetinglibrary.asco.org/content/124303-142)