Mediators van type 2-diabetes bij laag geboortegewicht
Uit eerdere prospectieve studies is gebleken dat een laag geboortegewicht - een indicator van een kleinere foetale groei - predictief is voor een verhoogd risico op type 2-diabetes in het latere leven. Van welke biomerkers van type 2-diabetes weet men zeker dat ze hierbij een rol spelen als mediator?
Om dit te onderzoeken werden de plasmaconcentraties van de verschillende biomerkers gemeten bij 1259 vrouwen met type 2 diabetes en vergeleken met de waarden bij 1790 controlevrouwen uit de Women's Health Initiative-Observational Study. Aan de vrouwen zelf werd gevraagd een laag geboortegewicht te rapporteren, wat wel een factor van mogelijke fouten is.
Diabetes gerelateerde biomerkers
Een laag geboortegewicht (<2,72 kg) ging significant gepaard met een meer dan verdubbeling van het risico op type 2-diabetes in het latere leven (OR 2,15; 1,54-3,00), in vergelijking met een normaal geboortegewicht (3,63-4,54 kg).
Het mechanisme van dit omgekeerd evenredig verband blijft ongekend. Er zijn ongetwijfeld epigenetische variaties in het vroege leven die een rol spelen, maar de auteurs onderzochten mogelijke diabetes gerelateerde biomerkers.
Insulineresistentie, horend bij een metabool syndroom, is er daar een van. Bij dieren werd aangetoond dat onvoldoende intra-uteriene nutritie aanleiding geeft tot onder andere minder eilandjes van Langerhans, en dat is dan weer gecorreleerd met insulineresistentie eerder dan met bètaceldisfunctie. Insulineresistentie zou tot 47% van het totale effect op type 2-diabetes kunnen verklaren.
Een daling van de SHGB (sekshormoonbindend globuline) concentratie en een stijging van de E-selectinespiegels zouden elk voor een vierde mediëren in het effect van een laag geboortegewicht op de ontwikkeling van type 2-diabetes.
Systolische bloeddruk
Tot slot is er nog een hoge bloeddruk die ook hoort bij het metabool syndroom. Een verhoogde systolische bloeddruk bij laag geboortegewicht (versus normaal geboortegewicht) is een predictor voor ontwikkeling van type 2-diabetes. Een hoge systolische bloeddruk zou verantwoordelijk zijn voor 8% van het totale effect van laag geboortegewicht op het type 2-diabetesrisico. Door interacties tussen de verschillende mediatoren overstijgt de som van de bijdragen van alle mediatoren samen de 100%.