Impact van roken op prediabetes
Dat rokers een hoger risico hebben op type 2-diabetes blijkt uit verscheidene studies. Maar hoe zit dat bij prediabetes? Het verband tussen roken, cumulatieve blootstelling aan sigarettenrook, nicotineafhankelijkheid en prediabetes werd onderzocht in een transversale studie in Liechtenstein.
Prediabetes werd gedefinieerd als een HbA1c tussen 5,7 en 6,4%. Van de 2142 deelnemers (mediane leeftijd 37 jaar, zonder diabetes, met een BMI kleiner dan 35 kg/m2 en zonder cardiovasculaire ziekte) had 23,3% prediabetes: 21,2% waren nooit rokers, 20,9% waren gestopt met roken en 31,2% rookten nog steeds. Een multivariaat regressiemodel berekende een OR voor prediabetes bij rokers van 1,82 (1,39-2,38; p<0,0001). Hoe meer pakjaren, hoe groter het risico op prediabetes (lineaire stijging): minder dan 5 pakjaren OR 1,34 (0,90-2,00), tussen 5 en 10 pakjaren OR 1,80 (1,07-3,01) en meer dan 10 pakjaren OR 2,52 (1,80-3,59), in vergelijking met nooit rokers (p<0,0001).
Nicotineafhankelijkheid
Een Fagerström-score die de nicotineafhankelijkheid meet, van 2 gaf een OR voor prediabetes van 1,27, een score van 3 tot 5 een OR van 2,15 en een score hoger dan 5 een OR van 3,35. Volgens de auteurs is het mechanisme achter de relatie roken-prediabetes de nicotine-afhankelijkheid die een rol speelt in de hyperglykemie gerelateerd aan roken. Dit is echter een transversale studie zodat geen besluit over causaliteit kan worden getrokken.
Te onthouden
Het risico op prediabetes werd hier onderzocht bij jongvolwassenen met een lagere blootstelling aan sigarettenrook dan in eerdere studies. Glucosestoornissen bij rokers zijn dus een fenomeen dat vrij vroeg optreedt. De sterkte van de studie is bovendien dat de relatie roken-prediabetes door geen enkele covariant werd afgezwakt.
Het goede nieuws is dat er ook een omgekeerde lineaire relatie werd opgetekend tussen prediabetes en het interval sinds het stoppen met roken. Bij deelnemers die meer dan 4 jaar waren gestopt, kon geen risico op prediabetes meer worden vastgesteld. Het effect van roken op het glucosemetabolisme is dus omkeerbaar.