Moeten diabetici worden gescreend op glaucoom?
De epidemiologische studies over diabetes als risicofactor voor glaucoom zijn niet eensluidend. Een systematische literatuurreview om het verband tussen bloedglucosespiegel en verhoogde intraoculaire druk uit te klaren, was dus geen slecht idee.
In totaal werden 47 studies geïncludeerd met 2.982.342 individuen uit 16 landen. De wisselende kwaliteit van de studies - die trouwens beter was in cohortestudies dan in casus-controle en transversale studies - leidde tot een grote heterogeniteit in de resultaten. Maar toch zijn de resultaten zorgwekkend.
Risico stijgt jaarlijks
Zowel de aanwezigheid en de duur van de diabetes, als de nuchtere glykemie gaan significant gepaard met een hoger risico op glaucoom. In de gepoolde analyse was het relatieve risico op glaucoom 1,48 (1,29-1,71) bij diabetici versus niet-diabetici. Het risico op glaucoom nam met 5% (1%-9%) per jaar toe voor elk jaar na het stellen van de diabetesdiagnose.
Het verband intraoculaire druk en diabetes daarentegen was zwak: per 10 mg/dl stijging in nuchtere glykemie was er een drukstijging van 0,09 mm Hg (0,05-0,12).
Op zoek naar het mechanisme
Mogelijke pathofysiologische mechanismen zijn een autonome disfunctie: door de hogere glykemie ontstaat een osmotische gradiënt waardoor een overmaat aan kamerwater in de voorste oogkamer wordt aangetrokken. Anderzijds is het ook mogelijk dat de afvoer van kamerwater in het gedrang komt door een disfunctie van het trabekelsysteem. Zeker is dat een verhoogde intraoculaire druk niet alleen verantwoordelijk is, aangezien het zwakke verband met diabetes. Naast hyperglykemie spelen andere factoren, zoals vasculaire, waarschijnlijk ook een rol, onafhankelijk van de intraoculaire druk. Het precieze mecanisme blijft evenwel nog onduidelijk.
Deze argumenten pleiten niet alleen voor screening naar retinopathie bij diabetici maar ook naar glaucoom.