Prostaatkanker : Androgenen op alle niveaus blokkeren
Een Nederlandse studie bewijst de synergetische werking van dutasteride en enzalutamide bij patiënten met prostaatkanker, zowel bij patiënten die nog geen hormoontherapie hebben gekregen, als bij patiënten met een castratieresistente prostaatkanker. Die gegevens zouden de aanzet kunnen vormen tot studies waarin een dergelijke combinatie als eerstelijnstherapie wordt uitgetest bij prostaatkanker.
Dihydrotestosteron (DHT) is het belangrijkste androgeen dat een rol speelt bij de pathogenese van prostaatkanker. Na een androgeendeprivatietherapie blijven de androgeenreceptoren in de tumorcellen actief omdat de tumor zelf steroïden produceert en omdat de androgeenreceptoren veranderen. Volgens de groep van Nijmegen zou een combinatie van dutasteride, dat het alfareductase SRDA5 remt, en enzalutamide, een antiandrogeen van een nieuwe generatie, een synergetisch effect kunnen hebben op de celproliferatie bij prostaatkanker dankzij remming van de intratumorale synthese van androgenen en remming van de activiteit van de androgeenreceptoren.
Androgeenspiegel en celproliferatie
De onderzoekers hebben de expressie van SRD5A en androgeenreceptoren bepaald in prostaatkankerweefsel van patiënten die geen hormoontherapie hadden gekregen, en van patiënten bij wie de prostaatkanker na behandeling castratieresistent was geworden. De proliferatie werd gemeten met een colorimetrie.
Geen synergie vastgesteld
In alle onderzochte prostaatweefsels werd een verhoogde productie van SRD5A1 en SRD5A3 aangetoond. De concentratie van androgeenreceptoren was verhoogd bij gemetastaseerde prostaatkanker en bij castratieresistente prostaatkanker. Toediening van dutasteride verlaagde de productie van DHT in de cellijnen van prostaatkanker en van castratieresistente prostaatkanker. De combinatie van dutasteride en enzalutamide onderdrukte de tumorproliferatie bij beide vormen van prostaatkanker en had een synergetisch effect.
Praktische implicaties?
Volgens de auteurs zou een combinatie van een nieuw androgeen zoals enzalutamide en een 5-alfareductaseremmer zoals dutasteride als eerstelijnstherapie moeten worden onderzocht bij prostaatkanker.