Desmopressine: de oplossing voor een goede nacht?
Nycturie is een frequente klacht. 42% van de mannen van 60-69 jaar en 55% van de mannen ouder dan 70 jaar klagen van nycturie. Nycturie kan negatieve invloed hebben op de levenskwaliteit en verhoogt ook het risico op vallen. Nycturie is vaak toe te schrijven aan een prostaatprobleem, maar komt niet alleen voor bij mannen.
Drie Amerikaanse auteurs hebben een meta-analyse uitgevoerd van het nut van desmopressine bij de behandeling voor nycturie bij overigens gezonde proefpersonen. Ze zijn daarbij uitgegaan van de gegevens van 10 placebogecontroleerde, gerandomiseerde studies: 4 studies bij mannen en vrouwen, 4 studies bij mannen en 2 bij vrouwen. Alle studies hebben desmopressine vergeleken met een placebo en één studie heeft desmopressine en furosemide vergeleken met een placebo. In het totaal ging het om 2191 patiënten, 1410 in de desmopressinegroep en 781 in de placebogroep.
Tien RCT's
De auteurs hebben het aantal nachtelijke urinelozingen, de tijd tot optreden van de eerste urinelozing 's nachts en de initiële duur van de slaap en de algemene klinische indruk zoals gerapporteerd door de patiënt zelf gevolgd. De meeste patiënten die waren opgenomen in de studies, moesten 's nachts minstens 2 keer opstaan om te gaan wateren. De auteurs hebben de resultaten ook geëvalueerd volgens de dosering.
Efficiënte behandeling
Het aantal nachtelijke urinelozingen daalde met gemiddeld 0,5 en daalde meer met hogere doseringen vanaf 100 µg. Gemiddeld konden de patiënten 58 minuten per nacht langer slapen, maar die uitkomstmaat verschilde sterk van de ene studie tot de andere: van 16 tot 126 minuten volgens de dosering. Er werd geen verschil waargenomen tussen mannen en vrouwen. Hoewel betere resultaten werden behaald met hogere doseringen, vinden de auteurs het redelijk te beginnen met een lage dosering (25-50 µg) en die dosering vervolgens te verhogen.
Bijwerkingen
Er is een vrij hoog risico op bijwerkingen. De behandelde patiënten klaagden 3-maal vaker van hoofdpijn dan de patiënten in de controlegroep, mar er was geen verschil volgens de dosering of het geslacht. De incidentie van hyponatriëmie was gemiddeld 3,6-maal hoger bij de patiënten die werden behandeld met desmopressine, maar dat risico hing niet af van de dosering noch van het geslacht. Er treden zelden ernstige bijwerkingen op.
Voorzichtigheid geboden
De auteurs concluderen dat een behandeling met desmopressine veilig en efficiënt is. De dosering ligt doorgaans tussen 50 en 100 µg. Bij oudere patiënten kan een dosering van 25-50 µg volstaan. Voorzichtigheid blijft echter geboden en je moet vooral letten op hyponatriëmie en ademhalingsinsufficiëntie bij patiënten met chronisch longlijden.
Ebel M et al. A Systematic Review of the Efficacy and Safety of Desmopressin for Nocturia in Adults J Urol 2014; 192(3): 829-835