Type 2-diabetes gelinkt aan ploegenarbeid
De observationele studies over de link tussen ploegenarbeid en type 2-diabetes zijn niet eenduidig. Een meta-analyse drong zich op. Twee onafhankelijke onderzoekers pluisden de klassieke databanken uit en weerhielden alleen kwaliteitsstudies. En wat blijkt: het risico op type 2-diabetes is hoger voor mannen die in ploegen werken dan voor vrouwen.
Uiteindelijk konden 12 studies met 28 onafhankelijke rapporten worden geïncludeerd in de meta-analyse: zij vertegenwoordigden in totaal 226.652 deelnemers en 14.595 diabetici.
Mannen met roterend rooster
Een individu dat ooit in ploegen gewerkt heeft (dat is op onregelmatige/ongewone werkuren) heeft een 9% hoger risico op type 2-diabetes versus een individu dat nooit in een ploegenstelsel heeft gewerkt (OR 1,09; 1,05-1,12; p=0,014). Maar de associatie was sterker bij de mannen (OR 1,37) dan bij de vrouwen (OR 1,09). Het risico op type 2-diabetes is het grootst in ploegenarbeid met een roterend rooster (nu eens de vroege, dan de late of de nacht), met een OR van 1,42, in vergelijking met een vast rooster.
Stoornis in het slaappatroon
De auteurs geven als verklaring voor de associatie ploegenarbeid en type 2-diabetes een verstoring van de normale synchroniciteit van licht-donker, slaap- en eetpatronen die met ploegenarbeid gepaard gaat. Eerder reeds werd aangetoond dat een stoornis van het circadiane ritme de ontwikkeling van type 2-diabetes kon versnellen. Het frequent wijzigen van het slaappatroon, eigen aan ploegenarbeid, zou leiden tot een gestoorde slaapkwaliteit die op haar beurt insulineresistentie kan veroorzaken. Epidemiologische studies hebben al aangetoond dat gewichtstoename en een hogere eetlust, belangrijke risicofactoren voor type 2-diabetes, typisch zijn voor ploegenarbeid.