Terminaal nierfalen: al te laat
Een artikel in de JAMA bespreekt het verband tussen een daling van de glomerulusfiltratiesnelheid en de sterfte.
De auteurs vroegen zich af of het mogelijk is de prognose van de patiënt te voorspellen voor hij het stadium van terminaal nierfalen bereikt of voor de serumcreatininespiegel verdubbelt. Daarvoor hebben ze een meta-analyse uitgaande van individuele gegevens uitgevoerd (en dus niet van de gegevens van groepen patiënten). Een dergelijke meta-analyse geeft preciezere resultaten en zal het verwachte effect niet overschatten (wat klassieke meta-analyses gewoonlijk wel doen).
De meta-analyse betrof 35 studies met in het totaal 1,7 miljoen patiënten (12.344 patiënten met terminaal nierfalen en 223.944 sterfgevallen). Het serumcreatinine werd herhaaldelijk gemeten tijdens een periode van één tot drie jaar.
Hoe sterker de geraamde glomerulusfiltratiesnelheid (eGFR) daalde, des te hoger was de sterfte en de incidentie van ESRD. Bij de patiënten met een initiële eGFR < 60 ml/min/1,73 m² bedroeg de gecorrigeerde HR van ESRD 32,1 (95% BI: 22,3-46,3) bij een daling van de eGFR met 57% en 5,4 bij een daling van de eGFR met 30%. De frequentie van daling van de eGFR met minstens 30% was echter hoger dan de frequentie van daling van de eGFR met 57%. De associatie was sterk en consistent gedurende de hele follow-upperiode van één tot drie jaar, zelfs na correctie voor de initiële glomerulusfiltratiesnelheid, de leeftijd, diabetes en albuminurie. Het risico op evolutie naar terminaal nierfalen na tien jaar was 99% bij een daling van de eGFR met 57%, 83% bij een daling met 40%, 64% bij een daling met 30% en 18% als de eGFR niet was gedaald. Het overeenstemmende overlijdensrisico na tien jaar was respectievelijk 77%, 60%, 50% en 32%.
Een kleinere daling van de geraamde GFR dan een verdubbeling van het serumcreatinine kwam vaker voor en correleerde sterk en consistent met het risico op ESRD en overlijden. Dat pleit ervoor om een kleinere daling van de eGFR (zoals een daling met 30% in twee jaar) te gebruiken als alternatief eindpunt van progressie van chronisch nierlijden.