Erectiestoornissen: stralen zijn niet onschuldig
Prostaatkanker wordt vaak behandeld met radiotherapie en brachytherapie, maar die kunnen bijwerkingen veroorzaken.
John Mulhall heeft een opmerkelijke presentatie gegeven over het optreden van erectiestoornissen na radiotherapie. Bij bestraling van de prostaat is het immers vrij moeilijk zo niet onmogelijk om de spieren en de corpora cavernosa niet te raken. Dankzij technische aanwinsten kunnen de toegediende doses met ongeveer 40-50% worden verlaagd, maar toch kunnen het endotheel, de zenuwuiteinden en/of gladde spieren schade oplopen. Bij een dosis van minder dan 12 Gy vertonen de grote bloedvaten weinig of geen letsels. Vanaf een dosis van 20 Gy is dat echter niet meer zo. Het endotheel kan al worden beschadigd bij toediening van doses van slechts 0,1-1 Gy, wat kan leiden tot de vorming van trombi.
Die letsels veroorzaken erectie- en ejaculatiestoornissen na 24 maanden en die stoornissen nemen mettertijd niet af. Volgens Resnick (1) vertoonden 60,8% van de patiënten na radiotherapie en 78,8% van de patiënten die een prostatectomie hebben ondergaan, na twee jaar erectiestoornissen. Na vijf jaar was er geen verschil meer tussen de twee behandelingen en na 15 jaar vertoonden de patiënten die waren behandeld met chirurgie, 60% minder erectiestoornissen dan de patiënten die radiotherapie hadden gekregen. De vraag is dan ook of de erectiele functie kan worden verbeterd. En het antwoord op die vraagt blijkt 'ja' te zijn. Twee recente artikels hebben aangetoond dat tadalafil (2) en sildenafil (3) de seksuele functie van die patiënten verbeteren.
Mulhall benadrukte evenwel dat elke behandeling voor prostaatkanker negatieve gevolgen kan hebben wat de erectiele functie betreft. We moeten de patiënt dus uitleg geven over de voor- en nadelen van de verschillende opties en de patiënt moet dan zelf een keuze maken.