Volstaat testosteron?
Die vraag werd herhaaldelijk gesteld op het congres van de AUA. Testosteron verbetert verschillende parameters, maar als de behandeling wordt stopgezet, verergeren de symptomen weer. Moet testosteron worden stopgezet en zo ja, zijn er alternatieve oplossingen?
Ashley Winter (New York, NY) herinnerde eraan dat een behandeling met testosteron slechts werkt bij 78-84% van de patiënten tijdens de eerste 6-12 maanden na het starten van de behandeling. De omzet van testosteron in de VS bedraagt bijna 2 miljard dollar. "Dat betekent dat 400 miljoen dollar voor niets wordt uitgegeven", legde de Amerikaanse onderzoekester uit. Zij erkent evenwel dat het mislukken van de behandeling meerdere verklaringen kan hebben: therapietrouw, genetische aanleg,... Met de epidemie van obesitas en diabetes die in de VS woedt, vroeg ze zich af of die metabole aandoeningen ook een rol zouden kunnen spelen. Zij heeft een studie uitgevoerd bij 58 patiënten, die in twee groepen werden ingedeeld naargelang van de BMI (lager dan of gelijk aan of hoger dan 30 kg/m²). De patiënten vertoonden voorts dezelfde kenmerken en werden even lang behandeld: 1,5 tot 2 jaar.
De patiënten goed selecteren
De testosteronconcentratie werd normaal bij 81% van de patiënten met een BMI lager dan 30 kg/m² en bij 54% van de patiënten met een BMI hoger dan 30 kg/m². De kansen op normalisering waren 33% lager bij patiënten met diabetes of prediabetes. En dat alles ongeacht de leeftijd van de patiënten. Vermagering is dus tegelijkertijd een voorwaarde en een doelstelling.
Het is misschien de kwadratuur van de cirkel, maar een Koreaanse studie heeft ook het nut van een behandeling met testosteron in combinatie met lichaamsbeweging aangetoond. Toediening van testosteron kan de magere massa verhogen en de hoeveelheid vetweefsel doen dalen. De auteurs hebben 50 patiënten met een lage testosteronspiegel en erectiestoornissen in twee groepen ingedeeld. Eén groep kreeg een behandeling met testosteron gedurende 12 weken. De andere groep kreeg diezelfde behandeling samen met lichamelijke training tijdens de hormoontherapie van 12 weken en gedurende nog 8 weken na stopzetting van de hormoontherapie.
Aanvankelijk was er geen verschil tussen de twee groepen. Drie maanden na het begin van de behandeling werd al een significant verschil gezien. Zelfs na stopzetting van de testosteronsubstitutietherapie bleef de testosteronspiegel op peil bij de patiënten die lichaamsbeweging namen, in vergelijking met de andere. De patiënten die lichaamsbeweging namen, vertoonden ook betere erecties en een constante en significante daling van de BMI. In de andere groep steeg de BMI. Ook verbeterden de laboratoriumparameters. De combinatie van lichaamsbeweging en hormoontherapie is waarschijnlijk een spoor dat we verder moeten exploreren. Beide studies tonen aan dat een behandeling met testosteron op zichzelf misschien niet volstaat en dat lichaamsbeweging waardevol is na stopzetting van de hormoontherapie.