Preventieve prostatectomie altijd afraden
De kranten stonden er de afgelopen weken vol van: Hollywoodster Angelina Jolie heeft haar borsten preventief laten amputeren omdat ze draagster is van het BRCA1-gen. Haar moeder overleed op jonge leeftijd aan borstkanker. Mannen die drager zijn van het BRAC2-gen hebben dan weer een verhoogde kans op prostaatkanker. Maar dat kan geen reden zijn om preventief de prostaat te verwijderen, vindt de BVU.
Het begint meer en meer door te dringen dat niet alleen vrouwen het slachtoffer kunnen zijn van genetisch bepaalde kankers. Ook mannen lopen een verhoogde kans op borst- en prostaatkanker als zij genetisch gepredisponeerd zijn. Een Britse vader schreef in dat kader geschiedenis toen hij onlangs preventief zijn prostaat liet verwijderen. Verscheidene dichte familieleden overleden eerder aan borst- en prostaatkanker. Experts zijn ervan overtuigd dat meer mannen het voorbeeld van de Britse BRCA2-drager zullen volgen. De Belgische Vereniging voor Urologie heeft in dit kader echter een duidelijk standpunt ingenomen en raadt de leden pertinent af om preventief tot een prostatectomie over te gaan.
Groot verschil
"Eerst en vooral is er een groot verschil in risico. Een vrouw met het BRCA-gen heeft 85 procent kans op borstkanker. Bij mannen is dat 'maar' maximaal 10 procent meer risico dan bij anderen", verduidelijkt professor Johan Braeckman, voorzitter van de vereniging. "De risico's en complicaties op lange termijn zijn bovendien niet vergelijkbaar. Bij borstamputatie zijn die relatief beperkt en wegen vooral de esthetische gevolgen erg door. Bij prostatectomie kunnen er meer complicaties optreden: darmletsels, wondproblemen, bloedingen, embolieën en op lange termijn urine-incontinentie en erectiestoornissen. Met de huidige technieken gebeurt dat wel beduidend minder vaak dan vroeger, maar het blijft, welke techniek men ook gebruikt - open, laparoscopisch of robot geassisteerd - een relatief zware ingreep. Als we de benefits en de risks gaan vergelijken, dan helt de balans gevaarlijk over naar de risicozijde."
Dat neemt echter niet weg dat radicale prostatectomie de gouden standaard blijft voor de behandeling van medium- of hoogrisicogevallen van gelokaliseerde prostaatkanker bij mannen met een goede levensverwachting.
Alternatief
Maar wat als angstige patiënten aandringen? "Dan komt het erop neer die patiënt vooral goed te begeleiden en hem op die manier gerust te stellen. Afraden, zeker, maar ook een alternatief bieden. Dat kan zijn in het beter opvolgen en sneller overgaan tot een biopsie als er verdachte signalen zijn, maar dat houdt ook een goede psychologische begeleiding in. Niet dat we daarvoor meteen psychologen moeten inschakelen, maar een huisarts en een uroloog in wie de patiënt vertrouwen heeft en op wie hij kan rekenen, is heel veel waard."