Prediabetes of recente diabetes: Omega-3-vetten verlagen TG, maar niet de cardiovasculaire sterfte
Bij patiënten met prediabetes of een recentelijk gediagnosticeerde diabetes type 2 die een hoog cardiovasculair risico lopen, blijkt dagelijkse toediening van 1 g omega-3-vetzuren gedurende meer dan 6 jaar de cardiovasculaire sterfte, de incidentie van ernstige cardiovasculaire accidenten en de sterfte aan ritmestoornissen niet te verlagen in vergelijking met placebo.
Wel resulteerden de omega-3-vetzuren in een significante daling van de triglyceriden. Hypertriglyceridemie is een belangrijke cardiale risicofactor en is bijzonder frequent bij diabetespatiënten. Dat zijn de resultaten van de omega-3-groep van de ORIGIN-studie, dit jaar gepresenteerd op het congres van de American Diabetes Association (ADA) in Philadelphia. Experts halen meerdere factoren aan om te verklaren waarom geen gunstig effect op de sterfte werd waargenomen in tegenstelling tot vroegere studies zoals GISSI-Prevenzione.
Cardiale accidenten en sterfte: strikt neutraal
De ORIGIN-studie werd uitgevoerd bij 12537 patiënten met prediabetes (12%), een recente diabetes (6%) of een diabetes type 2 waarvan de diagnose minstens 5,5 jaar voor inclusie in de studie was gesteld (82%). Ze kwamen uit 573 centra in 40 landen.Alle patiënten vertoonden een hoog cardiovasculair risico gezien een voorgeschiedenis van infarct, CVA, coronaire revascularisatie of instabiele angor of risicofactoren zoals proteïnurie, LVH of een belangrijk perifeer arterieel lijden. De patiënten werden behandeld met 1g omega-3-vetzuren per dag of een placebo. Na een gemiddelde follow-up van 6,2 jaar was er geen verschil in het primaire eindpunt, namelijk de cardiovasculaire mortaliteit, tussen de twee groepen. Er was evenmin een verschil in de secundaire eindpunten: de totale mortaliteit, de sterfte aan hartritmestoornissen of de incidentie van ernstige cardiale accidenten (infarct, CVA). Volgens de onderzoekers is de conclusie dus duidelijk: dagelijkse toediening van 1g omega-3 heeft positieve noch negatieve effecten op de sterfte en de incidentie van ernstige cardiovasculaire accidenten bij patiënten met prediabetes of een recente diabetes.
Gunstige metabole impact
De toediening van 1g omega-3 had echter wel een significant positief effect op metabool vlak: een significante daling van de serumtriglyceriden. Hypertriglyceridemie is een zeer frequente en gevaarlijke afwijking bij diabetespatiënten. De serumtriglyceriden daalden met 23,5 mg/dl in de behandelde groep en slechts met 9 mg/dl in de placebogroep. Er werd geen verschil in LDL en HDL waargenomen.
Discordanties
Tijdens de discussie die op de presentatie van de ORIGIN- studie volgde, verwezen de vorsers naar vroegere studies, zoals GISSI-P die werd uitgevoerd bij patiënten die pas een infarct hadden doorgemaakt. In die studie werd een significante daling van de cardiovasculaire sterfte (- 30%), de totale sterfte (- 21%) en de incidentie van plotse dood (- 44%) waargenomen. Ook in de GISSI-HF-studie werd een significante daling van de totale sterfte waargenomen. In de JELIS-studie werd een significante daling van de incidentie van ernstige cardiovasculaire accidenten in de secundaire preventie aangetoond. En dan is er nog een zeer recente meta-analyse van Kwak in Annals of Internal Medicine, die werd uitgevoerd uitgaande van 11 markante studies. Bij die meta-analyse werd een daling van de cardiovasculaire sterfte met 9% aangetoond.
Hypothesen
In een poging om die verschillen te verklaren, schuiven de experts drie hypothesen naar voor. Om te beginnen genoten de patiënten in de ORIGIN-studie een uitstekende medische behandeling, waardoor het risico op overlijden, ritmestoornissen of nieuwe cardiale accidenten sowieso al daalde. Ten tweede gaf men in die studies blijkbaar een hogere hoeveelheid omega-3 via de voeding (gemiddeld 210 mg/d). Tot slot vertoonden de patiënten in sommige studies een recent infarct (< 3 maanden). Dat laat vermoeden dat patiënten die een hoger risico lopen op ritmestoornissen of nieuwe complicaties, meer baat vinden bij de antiaritmische eigenschappen van omega-3.