Ernstige schurft: moet je een hogere dosering van ivermectine voorschrijven?
Het aantal gevallen van schurft in België stijgt weer. Ook de behandeling evolueert (o.a. ivermectine per os, falen van permetrine). Een gerandomiseerde studie die is verschenen in the New England Journal of Medicine, en nieuwe Belgische gegevens beschrijven de huidige behandeling van ernstige schurft.
De gegevens van Sciensano bevestigen dat het aantal gevallen van schurft in België de laatste jaren aan het stijgen is. Dat blijkt zowel uit informatie uit de huisartsgeneeskunde als uit de terugbetalingen voor behandeling. Schurft blijkt vooral voor te komen bij jongvolwassenen van 15-24 jaar, vooral in steden en tijdens de koude maanden.
Volgens de Belgische WOREL-aanbeveling 2025 bestaan er meerdere behandelingen, die even effectief zijn: permetrine 5%, benzylbenzoaat 25%, ivermectine topisch 1% en ivermectine per os 0,2 mg/kg. De keuze van de behandeling wordt bij elke patiënt afzonderlijk gemaakt afhankelijk van de klinische context, de contra-indicaties, problemen bij het aanbrengen van topische middelen, de voorkeur van de patiënt en een eventueel falen van een eerdere behandeling. Wetenschappers vermoeden dat de gevoeligheid voor ivermectine aan het verminderen is, hoewel er geen formeel bewijs van resistentie is.
Nut van hoge doseringen niet bewezen
De GALE CRUSTED-studie is een multicentrische studie uitgevoerd bij 133 volwassenen met een ernstige schurft, die werden behandeld met ivermectine per os 200 µg/kg of 400 µg/kg op dag 0, 7 en 14, in combinatie met twee topische toedieningen van permetrine 5%. Het primaire eindpunt was een samengesteld eindpunt van klinische genezing, afwezigheid van parasiet en geen dermatoscopische afwijkingen meer na 28 dagen.
De resultaten waren niet beter met de hoge dosering. Het genezingspercentage bedroeg 75% met ivermectine 400 µg/kg en 82% met de standaarddosering (OR 0,64; 95% BI: 0,25-1,67). Ondanks een herhaald gebruik van ivermectine zijn geen ernstige bijwerkingen opgetreden.
De studie is vanuit praktisch oogpunt erg belangrijk. Ze is uitgevoerd bij patiënten die vergelijkbaar zijn met de patiënten die dermatologen in een ziekenhuis zien: oudere patiënten, patiënten die in een woonzorgcentrum verblijven, en immunogedeprimeerde patiënten. De auteurs herinneren ook aan het belang van een combinatietherapie en begeleidende maatregelen (emollientia, isolatie en behandeling van contacten) bij de behandeling van een ernstige schurft.
Wat echt belangrijk is: therapietrouw en controle van de omgeving
De Belgische WOREL-aanbeveling hamert op het belang van hygiënische maatregelen, aanpassing van de behandeling aan de klinische context en de problemen bij het aanbrengen van topische middelen, vooral bij falen van een eerdere behandeling.
Bij de behandeling van een ernstige schurft blijven de standaardschema’s van ivermectine dus overeind. De auteurs herinneren voorts aan het belang van controle van de omgeving, mede gezien de huidige toename van schurft in België. Het is ook belangrijk tegelijkertijd de contactpersonen te behandelen en bijzondere aandacht te besteden aan collectiviteiten die risico lopen.
Opmerkingen en referenties:
1. Als er ≥ 2 gevallen van schurft in eenzelfde instelling worden gediagnosticeerd tijdens een periode van 6 weken, moet je die verplicht aangeven bij de regionale gezondheidsoverheden.
2. Bernigaud C, Do-Pham G, Guichard E, et al. Combined Oral Ivermectin and 5% Permethrin Cream to Treat Severe Scabies. N Engl J Med. 2026;394(18):1814-1823. doi:10.1056/NEJMoa2411721.
3. Belgisch Centrum voor Farmacotherapeutische informatie (BCFI). Medicamenteuze aanpak van scabiës: een nieuwe WOREL-aanbeveling. Folia Pharmacotherapeutica. 2025;52(07). Te raadplegen op: https://www.bcfi.be/nl/articles/4571.pdf?folia=4568&version=long
4. Laisnez V, Brosius I, Van Bortel W, et al. Epidemiological evolution of scabies in Belgium, 2000-2022. Poster gepresenteerd op het SSID-congres. Sciensano; 2024. Te raadplegen op: https://www.sciensano.be/sites/default/files/poster_scabies_ssid_final.pdf