Medische hulpmiddelen

Herbruikbare katheters krijgen groen licht

De Nederlandse COMPaRE-studie, die werd voorgesteld op het EAU26-congres, besluit dat herbruikbare urinekatheters even goed presteren als eenmalige sondes voor intermitterende zelfkatheterisatie. En dat kan flink wat voordeel opleveren, zowel financieel als ecologisch.

Candice Leblanc - 13 april 2026

In Nederland gebruiken patiënten met chronische urineretentie samen zo’n 21 miljoen wegwerpkatheters per jaar. Dat resulteert in 600.000 kilo afval en een kost van 99 miljoen euro. Hoewel we voor België niet over precieze cijfers beschikken, wijken ze wellicht niet ver af van die van onze buren. Dat maakt dit onderzoek zo interessant. In de COMPaRE-studie⁽¹⁾ werden herbruikbare katheters vergeleken met eenmalige urinaire sondes. Men analyseerde de veiligheid, doeltreffendheid, kostprijs, levenskwaliteit en (ecologische) duurzaamheid.

Opzet van COMPaRE

Zo'n 300 patiënten werden willekeurig opgedeeld in twee groepen. De ene groep kreeg eenmalige katheters, de andere groep kreeg katheters die twee weken lang konden worden hergebruikt⁽²⁾. “Het belangrijkste evaluatiecriterium was het aantal urineweginfecties (UWI's) per patiënt per maand”, legt prof. Bertil Blok uit, hoogleraar urologie aan de Erasmus Universiteit van Rotterdam. UWI’s werden vastgesteld door middel van .en positieve urinetest en ten minste één symptoom. “Daarnaast werden gegevens verzameld rond de complicaties en nevenwerkingen gelinkt aan de katheters en werden vragenlijsten afgenomen over patiënttevredenheid, gebruiksgemak, levenskwaliteit en kosteneffectiviteit.”

Resultaten

Na een follow-up van een jaar kon men aantonen dat de herbruikbare katheter niet onderdoet voor de wegwerpvariant.

• De incidentie van UWI’s lag zelfs iets lager met de herbruikbare sondes: 0,04 UWI’s/maand tegenover 0,05 UWI’s/maand met de eenmalige katheters.
• Het aantal complicaties verschilde niet in de ene of de andere studie-arm.
• Wat nevenwerkingen van graad 1 betreft, ging het vooral om irritatie ter hoogte van de urinebuis. Dit kwam wel frequenter voor in de groep met de herbruikbare katheters: 20% versus 4.7%.
• Patiënten meldden een verbeterde levenskwaliteit met de herbruikbare sonde: “Wanneer ze ergens naartoe gaan, moeten ze namelijk maar één katheter meenemen, en niet een hele tas vol materiaal. Daartegenover staat dat de groep die de wegwerpsonde gebruikte wel een iets groter gebruiksgemak rapporteerde.” Er was geen verschil in de gezondheidsgerelateerde kwaliteit van leven (HRQoL).

(Veel) goedkoper!

Het verschil tussen beide systemen laat zich vooral voelen in de portefeuille: de eenmalige katheters kosten 5.648 euro per jaar tegenover 875 euro voor de herbruikbare katheters. Dat is 6,5 keer goedkoper! En dan hebben we het nog niet over de ecologische impact, die onvermijdelijk veel kleiner is bij herbruikbare medische hulpmiddelen – al werd dit aspect hier niet in detail berekend.

 

Bronnen en opmerkingen:
1. Blok, Safety of Reusable vs. Single-Use Catheters for Intermittent Catheterization in Patients with Urinary Retention: A Multicenter, Randomized Non-Inferiority Trial (COMPaRE), EAU-congres, 13 maart 2026.
2. De herbruikbare katheter moet vóór en na iedere zelfsondage gespoeld worden en de steriliserende vloeistof (2% natriumhypochloriet) moet elke 24h vervangen worden.