Zwangerschap na bariatrische heelkunde
Buikpijn na bypass is alarmsignaal
Chirurgische complicaties tijdens de zwangerschap zijn zeldzaam na bariatrische heelkunde, maar kunnen wel erg gevaarlijk zijn voor moeder en kind. Dat blijkt uit een Belgische studie die onlangs werd gepubliceerd in BMJ Open. De onderzoekers pleiten voor snelle diagnostiek en een lage drempel tot chirurgische exploratie.
In België werden in 2021 13.779 bariatrische ingrepen uitgevoerd, in bijna drie kwart van de gevallen ging het om een gastric-bypassprocedure. De meeste bariatrische patiënten zijn vrouwen (73%), vaak in de reproductieve leeftijd. Het aantal zwangerschappen na bariatrische heelkunde neemt dan ook toe. Uit IMA-gegevens blijkt dat tussen januari 2021 en december 2022 6.217 zwangerschappen plaatsvonden na een bariatrische ingreep.
Een ingreep vóór de zwangerschap vermindert belangrijke aan obesitas gerelateerde comorbiditeiten, zoals pre-eclampsie en zwangerschapsdiabetes, maar creëert ook nieuwe problemen door de anatomische en fysiologische veranderingen. Een gewijzigde absorptie van ijzer, calcium, vitamine D, vitamine B12, vitamine A en folaat kan bij de moeder tekorten veroorzaken en de foetale ontwikkeling beïnvloeden. Bariatrische heelkunde wordt bovendien in verband gebracht met een hoger risico op vroeggeboorte, een kind dat 'small for gestational age' (SGA) is, aangeboren afwijkingen, perinatale sterfte en opname op neonatale intensieve zorg.
Derde trimester
Aan de studie, uitgevoerd door onderzoekers van het UZ Gent in samen werking met het Belgian Obstetric Surveillance System (B.OSS), namen 102 Belgische kraamklinieken deel, goed voor 149.432 geboorten (65% van alle geboorten). Voor de studie kwamen vrouwen in aanmerking die voor de conceptie bariatrische heelkunde hadden ondergaan en zich aanmelden met een interne hernia (met of zonder obstructie), intussusceptie, volvulus, anastomotische ulcus of abces, erosie of verschuiving van een maagband of een ventrale littekenbreuk. 33 vrouwen voldeden aan deze voorwaarden.
De complicaties doen zich meestal voor in het derde trimester (19) en in iets mindere mate in het tweede trimester (15). Complicaties in het eerste trimester zijn uiterst zeldzaam (1). Interne hernia's zijn de meest voorkomende complicatie (25), soms in combinatie met volvulus (2) of intussusceptie (2). Na RYGB trad één niet-obstructieve urgentie op: een hechtingsabces ter hoogte van de gastrojejunale anastomose, bijna vijf jaar na de bariatrische ingreep. Eén patiënte ontwikkelde een verschuiving van een maagband.
Late zwangerschap
Bij 34 episodes was er buikpijn, bij 23 nausea en bij 19 braken. Slechts vier vrouwen hadden obstetrische symptomen, zoals contracties of vaginaal bloedverlies. Eenentwintig vrouwen werden bij hun eerste ziekenhuiscontact meteen opgenomen. Elf waren voordien onderzocht maar niet opgenomen: acht door een gynaecoloog, één door de huisarts en twee door een spoedarts.
Van de 33 episodes met beschikbare laboratoriumresultaten waren er twintig met normale bloedwaarden. Zes vrouwen hadden een CRP boven 20 mg/L, vier hadden meer dan 15×10⁹ leukocyten/L en ongeveer een kwart had een hemoglobine onder 100 g/L. Lactaat werd bij elf vrouwen gemeten en was bij drie hoger dan 2,2 mmol/L.
"Chirurgische complicaties tijdens de zwangerschap na bariatrische heelkunde zijn zeldzaam, maar gaan gepaard met aanzienlijke obstetrische en neonatale morbiditeit: bijna 40% vroeggeboorte en bijna 49% keizersneden", besluiten de onderzoekers. "De meeste complicaties betreffen een interne hernia na ingrepen met omleiding van de darm en doen zich voor in het derde trimester. De anatomische veranderingen na bariatrische chirurgie en de hogere intra-abdominale druk in de late zwangerschap kunnen hierbij een rol spelen."
De Mulder P, Benoit K, Daelemans C, et al Surgical complications during pregnancy following bariatric surgery: a Belgian nationwide prospective population-based cohort study BMJ Open 2026;16:e120417. doi: 10.1136/bmjopen-2026-120417