Factcheck door Gezondheid en Wetenschap
Stress is geen oorzaak van kanker, stelt nieuw onderzoek
Veel kankerpatiënten wijten hun ziekte aan een stressvolle gebeurtenis in hun leven. Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen bogen zich over de kwestie. 'Stress veroorzaakt geen kanker, daar hoeven patiënten zich niet schuldig over te voelen', stellen ze in een persbericht.
Waar komt dit nieuws vandaan?
Veel mensen geloven dat kanker het gevolg kan zijn van stressvolle periodes in je leven. Een onderzoek onder leiding van de Nederlandse psychologe Lonneke van Tuijl spreekt dat nu tegen. ‘Patiënten hoeven zich niet schuldig te voelen’, citeert de Nederlandse krant NRC de onderzoekster op 19 april, naar aanleiding van een persbericht dat de Rijksuniversiteit Groningen uitstuurde.(1)
Het onderzoek onder leiding van van Tuijl nam studies samen waarin een verband gezocht werd tussen minstens één psychosociale factor op één moment in het leven en kanker bij 421.799 mensen. De deelnemers waren afkomstig uit Nederland, Engeland, Noorwegen en Canada. Van alle deelnemers was minstens één psychosociale factor in het verleden bekend: het verlies van een dierbare, sociale isolatie, depressie, angst of algemene stress.
Uit databanken konden de onderzoekers afleiden wie van deze groep kanker had ontwikkeld: het ging om 35.319 van de 421.799 deelnemers. Vervolgens keken ze of de genoemde psychosociale factoren vaker voorkwamen bij de deelnemers met kanker. Daarbij werd de invloed van ongezonde leefgewoontes zoveel mogelijk uitgesloten. Ze vonden geen verband.(2)
'De relatie tussen stress, depressie of angst enerzijds en kanker anderzijds is heel complex'
Hoe moet je dit nieuws interpreteren?
Het verband tussen stressvolle gebeurtenissen, depressie en angst enerzijds en kanker anderzijds is al heel vaak onderzocht. De studies leveren tegenstrijdige resultaten op.
Zo vond een overzichtsonderzoek uit 2020 wel een bescheiden effect (risico 1,13 keer groter) van angst en depressie op het ontstaan van kanker en op de sterfte door kanker, maar de onderzoekers concludeerden hier dat de bewijskracht zwak was.(3) Een ander overzichtsonderzoek uit 2025 vond geen verband tussen stressvolle levensgebeurtenissen en het risico op kanker. Maar ook in dat geval oordeelde men dat de bewijskracht zwak was.(4)
De nieuwe overzichtsstudie uit 2026 bevestigt de tendens. Ze heeft als zwakte dat de psychosociale factor slechts op één moment genoteerd werd. Een sterkte is dat de invloed van beïnvloedende factoren, zoals een ongezonde levensstijl, zo goed mogelijk werd uitgeschakeld.(2) Van mensen die psychisch lijden is namelijk bekend dat ze ongezondere eet- en leefgewoontes hebben.
Conclusie
Een nieuwe overzichtsstudie stelt dat er geen verband is tussen stress en kanker. Interessant is dat de onderzoekers de invloed van ongezonde leefgewoontes zoveel mogelijk konden uitschakelen. Toch geeft dit nog geen volledige zekerheid. Het verband tussen stress en kanker is al tientallen keren onderzocht. De ene keer vindt men geen verband, zoals in deze studie, de andere keer vindt men wel een klein effect. Feit is dat de relatie tussen stress, depressie of angst enerzijds en kanker anderzijds heel complex is en moeilijk te onderzoeken.
Referenties:
1. van Tuijl L. ‘Stress veroorzaakt géén kanker, dus daar hoeven patiënten zich niet schuldig over te voelen’. Rijksuniversiteit Groningen. 19 april 2026.
2. van Tuijl L, Pan K-Y, Basten M et al. Psychosocial factors and the risk of cancer: An individual-participant data meta-analysis. Cancer 2026;e70271.
3. Wang Y, Li J, Shi J et al. Depression and anxiety in relation to cancer incidence and mortality: a systematic review and meta-analysis of cohort studies. Mol Psychiatry 2020;25(7):1487-1499.
4. Pacheco G, Petrova D, Garrido D et al. The relationship between psychological stress and cancer incidence: a systematic review and meta-analysis. Health Psychol Rev 2025;3:1-27.
In opdracht van de Vlaamse Gemeenschap ontwikkelde het Centrum voor Evidence-Based Medicine (Cebam) de onafhankelijke website Gezondheid en Wetenschap. De initiatiefnemers menen dat er nood is aan een onpartijdige, betrouwbare en toegankelijke informatiebron over gezondheid, gebaseerd op degelijk wetenschappelijk onderzoek of Evidence-Based Medicine (EBM). Voortaan verschijnt er elke maand een Factcheck in Artsenkrant. Hebt u een vraag die u Gezondheid en Wetenschap wil laten factchecken, dan kan u die sturen naar fic@pmg.be. Wij bezorgen de vraag aan Gezondheid en Wetenschap. Het resultaat van de factcheck leest u later in Artsenkrant.