Dag van de Jonge Huisarts
Geen pasklare oplossing voor huisartsentekort
Hoe gaan (jonge) huisartsen om met het huisartsentekort? Dat was de centrale vraag tijdens een debat op de Dag van de Jonge Huisarts georganiseerd door Jong Domus. Er is geen pasklare oplossing die overal kan worden toegepast, luidde de conclusie.
Steeds meer huisartsenpraktijken voeren een patiëntenstop in. “Nochtans kunnen we door ons anders te organiseren meer patiënten helpen”, zegt dr. Charlotte Goemaere. Zij is als huisarts actief bij Plek, een multidisciplinair gezondheidscentrum met zes huisartsen in Brussel dat zich voornamelijk richt op Nederlandstalige zorgverlening. De praktijk werkt momenteel met een wachtlijst voor patiënten die een huisarts zoeken.
“Door multidisciplinair te werken slagen we er wel in de huisartsen deels te ontlasten”, legt Charlotte Goemaere uit. “Ik denk bijvoorbeeld aan onze stress- en burn-outcoach. Maar ook verpleegkundigen ontlasten het werk van de huisartsen. Mocht er voor hen een nomenclatuur komen dan zou dat veel meer mogelijk maken. Als ik minister van Volksgezondheid was en één beslissing mocht doorvoeren, zou het de invoering zijn van een nomenclatuur voor verpleegkundigen.” Goemaere toont zich ook voorstander van griep- en covidvaccinaties door apothekers. “Ook dat verlicht de taak van de huisarts.”
Gebiedsafbakening
Heeft Brussel als grootstad zijn specifieke problemen, dan liggen die soms helemaal anders in het West-Vlaanderen van dr. Lloyd Remaut. Huisartsenpraktijk De Akkerhoorn in Zedelgem telt vier huisartsen en één haio en krijgt er jaarlijks zo’n 350 patiënten bij.
“De situatie in West-Vlaanderen varieert sterk van streek tot streek. De kuststreek heeft een andere problematiek dan Zuid-West-Vlaanderen. In Knokke-Heist nemen de huisartsen geen vakantie tijdens de zomermaanden. Dat is echter niet vanzelfsprekend wanneer je kleine kinderen hebt. Ronduit problematisch is de toestand in de Westhoek die met een acuut tekort aan huisartsen kampt.”
Maar ook het eigen Zedelgem werd bruusk met de neus op de feiten gedrukt toen een huisarts suïcide pleegde. “De huisartsenkring reageerde op de crisis door de situatie in kaart te brengen en bijvoorbeeld een open gesprek aan te gaan met de oudere huisartsen over hun pensioenplannen. Samen met de gemeente startten we een project op en kwamen we tot de conclusie dat er eigenlijk geen probleem was, op voorwaarde dat er een duidelijke gebiedsafbakening kwam. Huisartsen geven nu aan tot waar ze op huisbezoek willen gaan. Mits duidelijke afspraken met de patiënt bij de start van de arts-patiëntrelatie, levert dat geen problemen op. Voor raadplegingen zijn er geen beperkingen.”
'Lokale overheden zouden meer armslag moeten krijgen om in hun gemeente concrete oplossingen te bieden voor de bestaande problemen'
– Bram Spinnewijn
Nederland
Wanneer Bram Spinnewijn, huisarts in De Wijkpraktijk, een forfaitaire groepspraktijk in het centrum van Antwerpen, kijkt naar het aantal patiënten per huisarts in Nederland en dat vergelijkt met Vlaanderen, dan is er volgens hem duidelijk een probleem van organisatie. De situatie in Antwerpen is vandaag problematisch. “In Antwerpen heeft een voltijds huisarts gemiddeld 1.500 patiënten. Dat zijn er aanmerkelijk meer dan de 1.200 patiënten die als normaal worden beschouwd. Amper één huisartsenpraktijk op vijf neemt nog nieuwe patiënten aan. Vijf Antwerpse wijken hebben vandaag geen huisarts meer. Twintig tot dertig procent van de Antwerpenaren heeft vandaag geen vaste huisarts. Een specifiek probleem is de mobiliteit van de patiënten, waardoor vandaag 35% van mijn eigen patiënten niet meer binnen het praktijkgebied woont."
In de nasleep van de toestroom van vluchtelingen uit Oekraïne werd in Antwerpen Praktijk aan de Stroom (PAS) opgericht. Patiënten zonder huisarts kunnen hier tijdelijk terecht. Negen huisartsen, goed voor anderhalf voltijds equivalent, en vier verpleegkundigen zorgen er voor de opvang van patiënten. “Er is subsidie voorzien voor 2.200 patiënten, maar met 4.000 patiënten wordt dat ruimschoots overschreden. Elke maand komen er 400 patiënten bij”, zegt Bram Spinnewijn.
Huisartszoeker
Een innovatief project dat in het kielzog van PAS het levenslicht zag, is Huisartszoeker. Dat systeem matcht patiënten op zoek naar een huisarts aan een huisartsenpraktijk in de wijk waar ze wonen. Het systeem wordt intussen al op meerdere plaatsen in Vlaanderen toegepast.
Een pasklare oplossing die in heel Vlaanderen kan worden toegepast, is volgens de deelnemers aan het debat nochtans niet haalbaar. De lokale verschillen zijn te groot. Soms zijn er zelfs binnen één huisartsenkring grote verschillen, waarbij in sommige wijken een tekort is, terwijl in andere wijken huisartsen zonder probleem nieuwe patiënten aanvaarden. “Een one-fit-all-oplossing is niet mogelijk”, besluit Bram Spinnewijn. “Lokale overheden zouden wel meer armslag moeten krijgen om in hun gemeente concrete oplossingen te bieden voor de bestaande problemen.”
