Vijf pistes om vermogen en inkomsten te controleren

Vandenbroucke: VT-statuut enkel na controle inkomsten en vermogen

Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke wil dat het RVT-statuut enkel toegekend wordt aan wie het nodig heeft. Hij legt een reeks maatregelen voor aan de regering om vermogen en inkomsten te laten controleren, met respect voor de privacy. 

Erik Derycke - 28 april 2026

Het aantal Belgen dat recht heeft op het Verhoogde Tegemoetkoming (VT) statuut is toegenomen tot meer dan 2,4 miljoen. Het komt soms ook terecht bij mensen die het financieel niet nodig hebben.

Minister van Sociale Zaken en Volksgezondheid Frank Vandenbroucke stelt daarom voor om bij de toekenning van een Verhoogde Tegemoetkoming statuut rekening te houden met alle roerende en onroerende inkomsten en het vermogen. Dit moet de mutualiteiten toelaten het statuut alleen toe te kennen aan wie het echt nodig heeft. Vandenbroucke legt deze voorstellen deze week nog voor binnen de regering. “Met deze maatregelen zorgen we ervoor dat enkel wie financieel kwetsbaar is, beschermd wordt", luidt het.

Inkomensonderzoek

Bij de toekenning van het statuut wordt nu al een inkomensonderzoek uitgevoerd (behalve bij personen met een handicap). Jaarlijks wordt gecontroleerd of de persoon/het gezin nog aan de voorwaarden voldoet. Maar bij de toekenning van de verhoogde tegemoetkoming wordt geen rekening gehouden met vermogens en met bepaalde inkomsten.

Vooral roerende inkomens zijn een blinde vlek, zegt Vandenbroucke in een persbericht. "Iemand kan in theorie 100.000 euro dividenden ontvangen of 100.000 euro als meerwaarde op cryptomunten realiseren, en toch recht hebben op een verhoogde tegemoetkoming. Dit kan niet de bedoeling zijn en dat moeten we aanpakken."

Lees ook: MR wil toewijzing RVT-statuut herzien

Vijf pistes

Minister Vandenbroucke voorziet daarom 5 verschillende pistes om alle roerende en onroerende inkomsten en vermogen beter in rekening te brengen, met respect voor de privacy. Hij had hierover al contact met het kabinet van minister van Financiën Jan Jambon.
De vijf pistes zijn:

1. Roerend vermogen. Gezinnen die een drempelbedrag aan belegde en niet-belegde roerende kapitalen overschrijden, worden uitgesloten van het recht op VT.  De grens wordt gelegd op tweemaal de grensbedragen voor het recht op VT (2x 28.662,69 voor een gezin met één persoon, en 5.306,25 euro per persoon extra).
   De ziekenfondsen zullen bij de toekenning of de verlenging van het VT een signaal krijgen van de CAP-databank of deze grens al dan niet overschreden is. Er worden geen details over het roerend vermogen meegedeeld, enkel een YES/NO signaal.
2. Onroerend vermogen. Gezinnen die volledig eigenaar zijn van een andere woning of bouwgrond dan de eigen woning, komen niet in aanmerking voor de verhoogde tegemoetkoming. Deze informatie kan gedetecteerd worden via de databank PatrimonyService voor binnenlandse goederen. Voor buitenlandse onroerende goederen wordt onderzocht of gewerkt kan worden via FOREIGNCAD. Het ziekenfonds zal een JA/NEE signaal ontvangen van de betrokken databanken, om te bepalen of het recht kan worden toegekend of verlengd.
3. (On)roerende inkomsten. Alle (on)roerende inkomsten worden meegenomen bij de toekenning en de systematische jaarlijkse controle op het recht op de verhoogde tegemoetkoming. Alle roerende inkomsten worden voor de toetsing aan de inkomensgrens gecentraliseerd, via een uitbreiding van het CAP met opname van alle roerende inkomsten, of via de verplichte aangifte van alle roerende inkomsten in de personenbelasting. Roerende en onroerende meerwaarden worden hierbij inbegrepen.
4. Personen kunnen een substantieel vermogen bezitten via een vennootschap, maar zichzelf een laag inkomen uitkeren. Daarom wordt er voor personen met een aanmerkelijk belang van minstens 25% in een entiteit (zoals gemeld in de UBO-databank), rekening gehouden met hun aandeel in het eigen vermogen van de entiteit. Ook hier zal het ziekenfonds alleen een JA/NEE signaal ontvangen van de betrokken databanken. De aanvrager kan door voorlegging van het uittreksel uit het UBO-register en de jaarrekening van de vennootschappen aantonen dat de vermogensgrens niet overschreden is.
5. Alle fiscale inkomens. Bij de toekenning en bij de jaarlijkse controle op de inkomsten worden inkomens die niet systematisch aangegeven moeten worden of vrijgesteld zijn van personenbelasting meegenomen. Het gaat bijvoorbeeld om de inkomens uit flexijobs of een doctoraatsbeurs.

De controles moeten automatisch en digitaal verlopen. "Er moet vermeden worden dat de sociaal verzekerden hun inkomens en vermogen jaarlijks moeten bewijzen op basis van een verklaring op erewoord en het indienen van papieren bewijsstukken. Dat zou leiden tot een administratieve rompslomp die heel veel werk met zich zou meebrengen, zowel voor de verzekerden als voor de ziekenfondsen", zegt Vandenbroucke.

Tegelijk wordt de privacy verzekerd door te werken met knipperlichten wanneer er sprake is van een belangrijk vermogen of inkomsten. Een dergelijke automatisering veronderstelt betrouwbare, volledige en actuele gegevensbanken, evenals een vlotte en juridisch correcte en gecibleerde toegang daartoe voor de ziekenfondsen en het RIZIV.