Stichting tegen Kanker

Darmkanker in opmars bij jonge mensen

Nieuwe gegevens tonen aan dat darmkanker steeds vaker voorkomt bij mensen onder de 40 jaar. Dat meldt de Stichting tegen Kanker op basis van nieuwe cijfers, die worden gepubliceerd in het teken van de maand maart, ook wel bekend als "darmkankermaand".

Darmkanker is de derde meest voorkomende kanker in België bij zowel mannen als vrouwen. Nieuwe cijfers tonen dat de ziekte steeds vaker voorkomt bij mensen onder de 40 jaar. In deze groep is er een jaarlijkse toename van bijna 3 procent sinds 2004. Het gaat om een relatief kleine groep, maar die groeit helaas elk jaar. Bovendien is de ziekte vaak verder gevorderd bij diagnose, omdat darmkanker minder verwacht wordt op deze leeftijd. 

Een duidelijke toename bij mensen onder de 40

Sinds 2012 daalt de incidentie bij 50-plussers met gemiddeld 2 tot 4 procent per jaar. Die afname is vooral toe te schrijven aan de georganiseerde screening met immunologische stoelgangtesten (iFOBT). Maar bij jongere leeftijdsgroepen tekent zich de afgelopen twintig jaar een andere evolutie af: een stijgende incidentie bij 15- tot 39-jarigen, terwijl het aantal gevallen bij 40- tot 49-jarigen globaal stabiel blijft.

• 15-35 jaar: 121 nieuwe gevallen in 2023 (47 in 2004);
• 20-49: 525 gevallen in 2023 (403 in 2004);
• 40-49: 339 gevallen in 2023 (320 in 2004).

Jongeren later gediagnosticeerd

“Diagnoses bij jongeren blijven in absolute cijfers minder frequent, maar hun aandeel stijgt jaar na jaar”, aldus de Stichting tegen Kanker. “Bovendien wordt de ziekte bij jongere patiënten vaker in een gevorderd stadium vastgesteld. Omdat darmkanker op jonge leeftijd minder wordt verwacht, worden waarschuwingssignalen soms later herkend.”

“De oorzaken zijn waarschijnlijk multifactorieel”, stelt dr. Eric Van Cutsem, medevoorzitter van de Stichting tegen Kanker en digestief oncoloog. “Veranderingen in voeding, obesitas, een sedentaire levensstijl, het microbioom en andere omgevingsfactoren grijpen vermoedelijk op elkaar in.”

“Het is belangrijk te benadrukken dat dit geen klassieke evolutie van de menselijke erfelijkheid betreft, maar het resultaat is van complexe invloeden van onze levensstijl en leefomgeving.”

Wetenschappelijk onderzoek: microbioom en uitgezaaide kankers

Onderzoek wijst steeds nadrukkelijker op een verband tussen het microbioom en darmkanker. De Stichting tegen Kanker ondersteunt onder meer het onderzoek van prof. Marc Vanden Eynde (UCLouvain), die nagaat hoe het microbioom de tumorgroei en de respons op behandelingen kan beïnvloeden.

“Dikkedarmkanker wordt niet alleen bepaald door tumorcellen, maar ook door het ecosysteem waarin ze zich ontwikkelen”, licht Vanden Eynde toe. “Het microbioom kan de agressiviteit van de ziekte, de vorming van uitzaaiingen en de respons op therapieën, met name immuuntherapie, beïnvloeden. Een beter inzicht in deze interacties opent perspectieven voor meer gepersonaliseerde behandelingen, waarbij het microbioom doelgericht kan worden gemoduleerd om de prognose te verbeteren.”

Daarnaast ondersteunt de stichting ook het onderzoek van prof. Sabine Tejpar (KU Leuven), dat focust op doelgerichte therapieën voor uitgezaaide dikkedarmkanker. Ongeveer de helft van de patiënten ontwikkelt metastasen, die nog steeds moeilijk te behandelen zijn. Haar onderzoek bestudeert hoe kankercellen zich aanpassen en zogenoemde ‘ontsnappingszones’ creëren die behandelingen en het immuunsysteem omzeilen. Door deze mechanismen in het laboratorium in kaart te brengen en te modelleren, wil haar team nieuwe therapeutische combinaties ontwikkelen die tumoren grondiger kunnen uitschakelen.