Vlaams Mensenrechteninstituut
Verplichte begeleider prikkelarme wachtrij is discriminatie voor mensen met autisme
Mensen met autisme verplichten om een begeleider zonder handicap mee te nemen om gebruik te maken van een 'prikkelarme' wachtrij in het pretpark Bellewaerde, is discriminatie. Dat is het oordeel van de Geschillenkamer van het Vlaams Mensenrechteninstituut (VMRI).
Een persoon met autisme en een vereniging die zich inzet voor personen met autisme, hadden in het voorjaar van 2025 een klacht ingediend tegen het pretpark. Zij waren van oordeel dat Bellewaerde mensen met autisme discrimineert, omdat ze enkel prikkelarme wachtrijen kunnen gebruiken als zij een begeleider zonder handicap meebrengen.
Personen met autisme kunnen namelijk een prikkelarme wachtrij gebruiken, omdat ze zo langer kunnen blijven in het park, doordat ze minder prikkels moeten verwerken. Enkel personen met een 'Access Pass' hebben toegang tot die aparte wachtrijen. Bellewaerde geeft de pas onder meer aan mensen met een Europese handicapkaart, Autipas of een mensen met een gipsverband. Die bezoekers mogen het park enkel in samen met een begeleider zonder handicap die een eigen ticket aankoopt.
Financieel benadeeld
Volgens de indieners van de klacht benadeelt het beleid van Bellewaerde namelijk personen met autisme, omdat die dan altijd een begeleider moeten vinden om mee te gaan naar het park. De eerste indiener van de klacht geeft aan dat dit in het verleden vaak moeilijk was, ook wanneer hij een oproep deed bij vrijwilligersorganisaties en op onlineplatformen.
De indieners zijn ook van mening dat het beleid de autonomie van personen met autisme ontkent "doordat zij als afhankelijk worden beschouwd van een andere persoon om het pretpark te kunnen bezoeken". Ook worden mensen met autisme op die manier financieel benadeeld, omdat ze ook voor de opgelegde begeleider een toegangsticket moeten kopen, klinkt het.
Er zou op die manier sprake zijn van inbreuken op het VN-Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap.
Bellewaerde benadrukt in zijn verweer dat de maatregel er is voor de veiligheid van het personeel en de bezoekers. "Een bezoek zonder begeleider zou het personeel bovendien te veel belasten", klinkt het.
Veiligheidsrisico
De Geschillenkamer moest in de zaak onderzoeken of er sprake is van een weigering van redelijke aanpassingen voor personen met autisme. "Het beleid van Bellewaerde dat personen met autisme alleen samen met een begeleider toestaat de prikkelarme wachtrijen te gebruiken, creëert feitelijke, sociale en financiële obstakels voor hen", oordeelde de Geschillenkamer.
Er wordt bovendien geoordeeld dat Bellewaerde "niet aantoont dat er een veiligheidsrisico zou ontstaan als aan de indieners van de klacht wordt toegestaan om ook zonder begeleiding gebruik te maken van de prikkelarme wachtrij". Volgens de Geschillenkamer verwijst Bellewaerde herhaaldelijk "naar een verhoogd veiligheidsrisico door de afwezigheid van een begeleider, maar maakt niet concreet waaruit dit risico zou bestaan".
Om de vastgestelde discriminatie te beëindigen, beveelt de Geschillenkamer Bellewaerde aan als individuele maatregel: de eerste indiener van de klacht toe te staan met zijn Autipas de prikkelarme wachtrijen te gebruiken, ook zonder een begeleider. Als structurele maatregel wordt aanbevolen om personen met autisme ook zonder begeleider de prikkelarme wachtrij te laten gebruiken wanneer zij aangeven dat ze zelfstandig het pretpark kunnen bezoeken. Dat kan bijvoorbeeld door te werken met verschillende polsbandjes voor mensen die al dan niet zonder begeleider het park kunnen bezoeken.
