Een duwtje richting zelfzorg
Een affiche in uw wachtzaal: het lijkt iets kleins, maar het kan een wereld van verschil maken voor zelfstandigen die worstelen met stress of mentale overbelasting.
In het vorige nummer van Artsenkrant vond u een affiche die zelfstandigen oproept om een online zelfscan in te vullen. Aan de hand van een twintigtal vragen krijgen ze inzicht in hoe het met hun mentaal welzijn gesteld is, en kunnen ze indien nodig gespecialiseerde hulp zoeken.
De affiche is een onderdeel van de campagne ‘Ondernemen in Balans’, waarmee sociaal verzekeringsfonds avixi het thema mentaal welzijn bij zelfstandigen bespreekbaar wil maken.
“Zelfstandigen zijn vaak de laatsten die hulp zoeken”
“Het uitgangspunt was eenvoudig”, zegt Niki Luyten, directeur van avixi. “Zelfstandigen zijn niet snel geneigd om over hun mentaal welzijn te praten. Ze zijn gewend om door te zetten, om altijd sterk te lijken. Maar achter die façade gaan soms stress, onzekerheid of vermoeidheid schuil. Wij merkten dat veel zelfstandigen pas hulp zoeken wanneer het echt niet meer gaat. Daarom wilden we iets ontwikkelen dat de drempel verlaagt – iets wat niet medisch aanvoelt, maar toch aanzet tot reflectie.”
“Een zelfstandige zit natuurlijk in een heel andere positie dan een werknemer”, vult Marnix Van de Gehuchte van avixi aan. “Als een werknemer het mentaal lastig heeft, zal die makkelijker naar een arts stappen, die hem indien nodig ziekteverlof zal voorschrijven. Voor een zelfstandige is dat een te hoge drempel, want de winkel moet wel openblijven of de onderneming moet wel blijven draaien. Daarom wachten zelfstandigen vaak veel te lang om hulp te zoeken.”
Een laagdrempelige eerste stap
De online zelfscan geeft meteen het risico op mentale problemen aan, met eenvoudige kleurcode (groen-geel-rood). Wie wenst, kan binnen een week een gratis oriëntatiegesprek boeken met een coach. “We noemen dat bewust een coach, omdat die het hele plaatje bekijkt. Er kunnen immers heel wat redenen zijn waarom een zelfstandige het even moeilijk heeft,” zegt Marnix Van de Gehuchte.
“Misschien hangen er op financieel vlak donkere wolken boven de onderneming, misschien zijn er in een familiebedrijf spanningen met de familieleden, of misschien stevent iemand af op een burn-out. Veel zelfstandigen zijn daarom in eerste instantie gebaat met iemand die luistert en meedenkt, zonder oordeel, om een overzicht te krijgen: waar zit de spanning, wat kan anders, waar ligt de grens tussen gezond druk bezig zijn en overbelast raken? Zo’n oriëntatiegesprek helpt om de situatie helder te krijgen.”
Indien nodig zal de coach doorverwijzen naar de juiste hulp. “Wie dat is, verschilt van geval tot geval,”, verduidelijkt Marnix Van de Gehuchte. “Als de mentale belasting veroorzaakt wordt door financiële problemen, is een gesprek met een goede accountant wellicht nuttiger dan een raadpleging bij een psycholoog.”
Artsen maken het verschil
Waarom vraagt avixi net aan artsen om deze campagne bekend te maken? “Een affiche in de wachtzaal van een arts lijkt misschien een bescheiden stap, maar het is precies daar dat zelfstandigen even de tijd hebben om zich te kunnen laten raken”, zegt Niki Luyten.
“De boodschap op de affiche is bewust heel discreet, niet confronterend”, vervolgt Marnix Van de Gehuchte. “Het gaat erom het taboe te doorbreken, zonder te duwen. Een subtiele uitnodiging om stil te staan bij je eigen balans. Als één zelfstandige die affiche ziet en denkt: ‘Misschien geldt dit ook voor mij’, dan is onze missie geslaagd.”
“Zelfstandigen investeren voortdurend in hun zaak, hun klanten, hun gezin, maar zelden in zichzelf”, besluit Niki Luyten. “We willen hen eraan herinneren dat zelfzorg geen teken van zwakte is, maar een vorm van professioneel inzicht. Wie mentaal in balans is, onderneemt sterker en duurzamer.”
Meer informatie over Ondernemen in Balans is te vinden op
avixi.be/ondernemen-in-balans
Vragen of suggesties? Mail naar hr@avixi.be
