KCE schetst beoordelingskader voor onvervulde gezondheidsbehoeften
NEED, een grootschalig project van het KCE en Sciensano, heeft een wetenschappelijk kader opgesteld voor de beoordeling van onvervulde behoeften van patiënten.
Ondanks de medische en wetenschappelijke vooruitgang van de voorbije decennia blijven er nog veel behoeften waaraan de huidige zorg niet of onvoldoende beantwoordt. Maar wat zijn die behoeften juist, en waaraan hebben de patiënten echt nood? En - aangezien de middelen voor onderzoek niet onbeperkt zijn - welke gezondheidsproblemen moeten prioriteit krijgen?
Dat zijn de vragen waar NEED (Needs Examination, Evaluation, and Dissemination), een project van het Federaal Kenniscentrum voor de Gezondheidszorg (KCE) en Sciensano, in samenwerking met een aantal andere federale instellingen, een antwoord op zoekt.
Wat zijn de behoeften?
Het partners ontwikkelden een 'kader voor de evaluatie van onvervulde behoeften', een soort template waarmee gegevens op een wetenschappelijke, gestructureerde en geharmoniseerde manier kunnen worden verzameld. Het onderzoeksteam bepaalde 23 criteria om de onvervulde behoeften bij een bepaalde ziekte zo volledig mogelijk in kaart te brengen.
De criteria worden gemeten aan de hand van één of meerdere indicatoren. Voor elke indicator vermeldt het evaluatiekader ook de meest geschikte informatiebronnen: wetenschappelijke literatuur, expertopinie, enquêtes of individuele interviews met patiënten, enz.
De criteria en indicatoren houden rekening met de impact op de individuele en collectieve gezondheid, de behoefte aan gezondheidszorg en gezondheidsdiensten en de maatschappelijke gevolgen (zoals de impact op interpersoonlijke relaties, studies, werk of inkomen, de milieu-impact van de behandeling).
Een veelbelovend hulpmiddel
Het NEED-evaluatiekader werd uitgetest op twee aandoeningen: de ziekte van Crohn en kwaadaardig melanoom. Een bijkomende studie wees uit dat het kader ook kan worden gebruikt voor zeldzame ziekten, op voorwaarde dat met bepaalde aandachtspunten rekening wordt gehouden. Het kader wordt nog verder verfijnd, op basis van toekomstige ervaringen.
De resultaten van de beoordeling worden opgenomen in een publiek toegankelijke Europese databank. Dankzij deze databank zullen beleidsmakers en zorgprofessionals kunnen nagaan welke behoeften vervuld zijn en welke niet, zodat ze hun keuzes daarop kunnen baseren.
16 EU-lidstaten hebben al expliciet hun steun toegezegd aan het project. Het thema van de onvervulde behoeften zal ook het onderwerp zijn van een Europese conferentie midden april in het kader van het Belgische voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie.
Voorbeelden van criteria en indicatoren:
Criterium: impact van de ziekte op de lichamelijke gezondheid van de patiënten
Indicatoren:
- Pijnlijke lichamelijke symptomen
- Optreden of toename van pijn
Criterium: milieu-impact van de standaardbehandeling
Indicatoren:
- CO²-uitstoot door de behandeling
- Gevaarlijk afval door de behandeling
- Gebruik van natuurlijke hulpbronnen en grondstoffen voor de behandeling