Galenusprijs Geneesmiddelen en Farmacologie: de kandidaten (4)

Vyvgart®

Vyvgart® (efgartigimod alfa) is een first-in-class antilichaamfragment met een innovatief en doelgericht werkingsmechanisme, ontwikkeld door het Belgisch biotech argenx. Vyvgart® werd specifiek ontworpen om de neonatale Fc-receptor te blokkeren. Dat resulteert in de reductie van immunoglobuline G antilichamen waaronder pathogene autoantilichamen die de onderliggende oorzaak zijn van gegeneraliseerde myasthenia gravis (gMG), een zeldzame auto- immuunziekte die gekenmerkt wordt door ernstige spierzwakte. Op basis van de ongeëvenaarde klinische resultaten kan besloten worden dat Vyvgart® in combinatie met de standaardbehandeling, een snelwerkende, duurzame en gepersonaliseerde behandelingsoptie vormt met een significante invloed op de ziektecontrole en levenskwaliteit bij volwassen gMG patiënten met anti-acetylcholinereceptor antilichamen, die onvoldoende respons vertonen op de standaardbehandeling. Bijgevolg biedt Vyvgart® een antwoord op een belangrijke onbeantwoorde medische nood.

Xenpozyme®

Xenpozyme® (olipudase alfa) is een recombinante vorm van het enzyme acid Sphingomyelinase. Het is de enige behandeling voor zure-sfingomyelinasedeficiëntie (ASMD), een ultra-zeldzame, progressieve, potentieel levensbedreigende lysosomale stapelingsziekte waarbij ophoping van sfingomyeline leidt tot cel- en weefselbeschadiging en verstoorde werking van meerdere organen. Vergroting van de milt, long- en leveraandoeningen zijn typische kenmerken van de ziekte die in verband worden gebracht met verhoogde morbi- en mortaliteit. Vandaag is geen behandeling beschikbaar. Sanofi heeft jaren geïnvesteerd in de ontwikkeling van Xenpozyme®. Enerzijds door het in kaart brengen van deze ultra-zeldzame aandoening, anderzijds in een uitgebreid studieprogramma waarbij veiligheid en werkzaamheid bij pediatrisch en volwassen patiënten op lange termijn werd onderzocht. Dat heeft geleid tot een zeer waardevolle behandeling die de onderliggende ziekte aanpakt en ziekteprogressie zelfs omkeerbaar maakt.

Alice Marino

Natriummyo-inositolcotransporter 1, SMIT1, lokt intracellulaire accumulatie van myo-inositol uit. SMIT1 vertoont expressie in het hart, maar we weten niet welke functie hij daar vervult. We willen te weten komen hoe SMIT1 bijdraagt aan het ontstaan van hartfalen, wat mogelijk kan leiden tot nieuwe therapeutische opties. Plasmatisch myo-inositol is verhoogd bij patiënten met hartfalen en hoge concentraties van myo-inositol zijn schadelijk voor de hartcellen. Daarom dachten we dat het transport van myo-inositol via SMIT1 remmen remodellering van de linkerventrikel zou kunnen voorkomen. Muizen zonder SMIT1 waarbij transversale aortavernauwing werd uitgelokt, waren beschermd tegen door drukoverload geïnduceerde cardiale remodelling door O-GlcNAcetylatie van eiwitten, een posttranslationale modificatie die hypertrofie van het hart reguleert, te verminderen. We kunnen dus besluiten dat het ontbreken van SMIT1 het hart beschermt na hemodynamische stress, wat de weg baant voor een potentieel innovatief doelwit om pathologische hypertrofie en hartfalen te voorkomen en/of behandelen.

Evelien Wynendaele - Anton De Spiegeleer

Quorum sensing peptiden worden door bacteriën gebruikt om met elkaar te communiceren. Recent onderzoek van onze onderzoeksgroep heeft echter aangetoond dat deze moleculen ook kunnen interageren met humane cellen en op die manier een rol spelen in de associatie tussen microbiota en ziekte of gezondheid bij de mens. Deze peptiden worden selectief geproduceerd door bepaalde stammen in het darm-microbioom, kunnen de darmwand en zelfs de bloed-hersen barrière passeren, en tenslotte op een specifieke manier cellen beïnvloeden. Wij toonden aan dat bepaalde quorum sensing peptiden (1) het metastase- gedrag van colorectale kankercellen kunnen bevorderen, of (2) een verlies van spiermassa of -functie kunnen induceren. Quorum sensing peptiden kunnen dus aanzien worden als één van de oorzakelijke factoren in de microbiota-ziekte associatie. Deze baanbrekende resultaten bieden nieuwe mogelijkheden voor profylaxy, diagnose en therapie van deze ziekten door selectieve modulatie van het darmmicrobioom.

Targeting quorum sensing peptides: an emerging theranostic landscape