Stijgende bedragen voor tussenkomst Solidariteitsfonds
In 2021 keurde het Bijzonder Solidariteitsfonds uitgaven goed voor 606 patiënten - het gemiddelde bedrag bedroeg 7.192 euro.
De uitgaven voor deze beslissingen liepen in hetzelfde jaar (2021) op tot 4,6 miljoen euro. Maar de uitgaven voor een patiënt zijn vaak over verschillende jaren gespreid - de globale factuur voor 2021 zal nog zeker oplopen.
Jaarlijks behandelt het BSF dossier van een duizendtal patiënten. Dat gaat dan niet alleen om goedgekeurde bedragen maar ook om weigeringen of om principiële goedkeuringen (zie grafiek onder).
Het aantal patiënten waarvan het BSF dossiers behandelt, varieert van jaar tot jaar niet zoveel. Maar wel is er een opvallend aangroei van de bedragen waarom het gaat. De meeste beslissingen betreffen geneesmiddelen.
Specifiek voor geneesmiddelen, ging het in 2021 per patiënt gemiddeld om 7.305 euro - in 2018 lag dat gemiddelde nog op 3.626 euro.
Over verschillende jaren gespreid
De rekening per kalenderjaar voor het BSF is complex om te maken. Bedragen verschillen naargelang men kijkt in welk jaar ze werden besteed, in welk jaar het BSF er een beslissing over nam of in welk jaar het Riziv de uitgaven heeft geboekt.
De aanvraag om te beslissen over een terugbetaling kan soms meer dan een jaar na de behandeling op de tafel van het BSF belanden. Steeds vaker vraagt de patiënt een principiële goedkeuring vooraf om zeker te zijn dat hij later (het grootste deel van) zijn geld terugkrijgt. Een principiële goedkeuring leidt niet al onmiddellijk tot uitgaven.
Voor één patiënt moet het BSF vaak meer dan één beslissing nemen. Een beslissing kan voor een deel over geneesmiddelen gaan, maar voor een deel ook over andere verstrekkingen. De uitgaven bij een beslissing zijn meestal verspreid over meer dan één jaar.
Meestal is de beslissing van het BSF positief. Het aantal weigeringen is de laatste jaren zelfs wat teruggelopen.
Hieronder de evolutie van de uitgaven die het BSF in het betrokken kalenderjaar goedkeurden. Rekening houdend met wat we hierboven aangaven zullen de bedragen voor de laatste drie jaar nog oplopen.
De top tien van de verstrekkingen die in 2021 (het jaar waarin het licht op groen werd gezet voor het dossier ) de hoogste uitgaven voor het Riziv teweegbrachten, is goed voor in totaal 3 miljoen euro.
Dat is 65% van de uitgaven die al werden geboekt voor dat jaar.
PRRT staat voor peptide receptor radionuclide therapy: een soort van zeer gerichte bestralingstherapie waarbij een radioactieve stof geënt op een proteïne zich hecht aan een receptor op tumorcellen. Dat wordt geklasseerd als een geneesmiddel zoals negen andere van de items in de top 10.
PRRT staat al enkele jaren in de top 10, met een hoog prijskaartje en een tamelijk hoog aantal patiënten (55 in 2021). Vanaf 2022 betaalt het Riziv er maximum vier cycli van terug.
Qarziba® en Revcoci® zijn voorbeelden van heel dure geneesmiddelen. De meeste beslissingen die in 2021 werden genomen waren nog principieel - de uitgaven zullen pas na 2021 gerealiseerd worden waardoor het totaal van 2021 nog fiks zal stijgen.
Niet alleen geneesmiddelen
Beslissingen van het BSF kunnen ook gaan over implantaten, speciale verbanden en zalven, bepaalde voedingen, prothesen en orthesen, nieuwe technieken.
Steeds vaker komt het voor dat patiënten een terugbetaling vragen voor een behandelingsplan met verschillende soorten verstrekkingen. Bijvoorbeeld personen die een transplantatie krijgen die preventie willen van virale infecties, personen met zeldzame stofwisselingsziekten, enzovoort.
De uitgaven voor actieve verbanden en zalven zijn gedaald, doordat patiënten met epidermolysis bullosa voor veel verbanden nu recht hebben op een gewone terugbetaling. Zonder deze terugbetaling liepen de uitgaven voor de patiënten zeer hoog op. Nu moeten ze alleen nog een aanvraag indienen bij het BSF als ze bijvoorbeeld een verband met afwijkend formaat nodig hebben.
Voor cochleaire implantaten doen patiënten nog een beroep op het BSF omdat het dossier voor de terugbetalingnog niet rond is. Het gaat vaak om zeer jonge kinderen bij wie een implantaat bepalend kan zijn voor een normale spraakontwikkeling.
Knelpunten
Het BSF maakt in haar jaarverslag een lijst op van geneesmiddelen en indicaties, magistrale bereidingen en implantaten waarvan het aanbeveelt dat het Riziv ze in de toekomst gewoon terugbetaalt. Dergelijke lijstje leidde in het verleden al vaak tot uitbreiding of aanvulling van terugbetalingsregeling.
Het jaarverslag signaleert heel wat knelpunten en aandachtspunten, vaak met nieuwe geneesmiddelen die zo duur zijn dat hun impact op de ziekteverzekering erg tastbaar is. Ook geneesmiddelen die in principe wel terugbetaald worden maar in ons land niet meer beschikbaar zijn, leveren geregeld problemen op.
Het BSF heeft het onder meer over nieuwe geneesmiddelen waarvoor nog geen dossier voor terugbetaling is ingediend of waarvoor de onderhandelingen daarover nog lopen. Het BSF vreest daarmee dat firma's geen dossier indienen omdat ze denken via het BSF een hogere prijs te kunnen verkrijgen, of dat de producenten de beslissing van het BSF zullen gebruiken als precedent.
Het Fonds signaleert ook dat patiënten soms voor een relatief korte tijd een beroep kunnen doen op een nieuwe (en dure) behandeling via een gratis programma voor compassionate use of unmet medical needs van de producent - maar waarna een beroep gedaan wordt op terugbetaling door het BSF voor de voortzetting ervan. Het Fonds kan niet zomaar aanvaarden dat het zo voor een voldongen feit wordt gesteld.